Prowadzę działalność gospodarczą. Czy mogę zawrzeć umowę o dzieło? Odpowiedź jest prosta – tak, możesz. Rozwinięcie tematu i szersze wyjaśnienia znajdziesz w tym artykule.
Prawo własności intelektualnej obowiązuje również w internecie
Dzień dobry! Nazywam się Wojciech Wawrzak, jestem radcą prawnym i twórcą tego bloga, który funkcjonuje od 2013 r. Każdemu publikowanemu materiałowi poświęcam czas, serce i uwagę, starając się, żeby był przydatny i pomocny. Blog jest dostępny publicznie i nieodpłatnie, ale nie oznacza to, że można z niego korzystać bez ograniczeń. Wszystkie treści są objęte ochroną prawa autorskiego, a ich nieuprawnione wykorzystanie, np. powielanie, kopiowanie, rozpowszechnianie na swojej stronie internetowej, włączanie do własnych produktów, może skutkować odpowiedzialnością cywilną lub karną. W sprawie ewentualnej zgody na korzystanie z materiałów napisz pod adres wojciech.wawrzak@prakreacja.pl.
Spis treści
Wideo i podcast
Jeżeli wolisz oglądać niż czytać, poniżej poradnik w formie wideo.
Poradnik jest również dostępny w formie podcastu.
Niestety, ale wybrałeś/aś brak obsługi Soundcloud w menu cookies. Zmień to ustawienie, żeby zobaczyć w tym miejscu odtwarzacz.
Wszystkie poradniki wideo znajdziesz na moim kanale YT, a podcasty w Spotify lub podobnej aplikacji.
Umowa o dzieło bez ograniczeń personalnych
Umowę o dzieło może zawrzeć każdy.
Freelancer, przedsiębiorca, spółka, fundacja, aktor, a nawet ksiądz. Nie ma tutaj żadnych ograniczeń. Każdy może być bez żadnych przeszkód zarówno zamawiającym, jak i wykonawcą.
Przedsiębiorcy wiedzą, że mogą być zamawiającymi. To naturalne. Gdy potrzebują zamówić wykonanie czegoś jednorazowo, np. logotypu, automatycznie myślą o umowie o dzieło.
Nie wiedzą natomiast, że mogą być również wykonawcami. Klient chce im zlecić jakiś projekt, proponuje zawarcie umowy o dzieło, a oni pytają mnie, czy w ogóle mogą taką umowę zawrzeć. Bo przecież rozliczają się na podstawie faktury, a nie na podstawie umowy o dzieło.
Rozliczenie umowy o dzieło – tutaj są różnice
Każdy może zawrzeć umowę o dzieło, niezależnie od swojego statusu. Status ten – przedsiębiorca czy osoba prywatna – nie ma wpływu na możliwość zawarcia umowy o dzieło.
Status ma znaczenie dopiero na etapie rozliczenia podatku od umowy o dzieło.
Osoba prywatna rozliczy umowę o dzieło najczęściej jako działalność wykonywaną osobiście. Przedsiębiorca rozliczy natomiast umowę o dzieło jako przychód z działalności gospodarczej.
Zatem dopiero na etapie rozliczenia podatku pojawia się rozróżnienie między przedsiębiorcą a osobą prywatną. Zarówno osoba prywatna, jak i prowadząca działalność gospodarcza mogą zawrzeć umowę o dzieło. Jedyną różnicą będzie sposób rozliczenia podatku od wynagrodzenia.
Więcej na temat wariantów rozliczenia umowy o dzieło dowiesz się z tego poradnika: umowa o dzieło a podatek dochodowy.
Umowa o dzieło poza działalnością gospodarczą
Powiedziałem wcześniej, że przedsiębiorca rozliczy umowę o dzieło jako przychód z działalności gospodarczej. Czyli normalnie wystawi fakturę, a wynagrodzenie potraktuje jako przychód swojej firmy.
Przedstawiłem to w ten sposób, by pokazać, że nie ma żadnych przeszkód, by przedsiębiorca zawarł umowę o dzieło w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Przedsiębiorca może jednak zawrzeć umowę o dzieło również poza prowadzoną działalności gospodarczą. Mimo posiadania firmy, będzie występował na potrzeby konkretnej umowy jako osoba prywatna i w taki też sposób tę umowę rozliczy.
Na takim rozwiązaniu zależy przedsiębiorcom głównie wtedy, gdy ze względu na przeniesienie praw autorskich chcą do danej umowy zastosować 50-procentowe koszty uzyskania przychodu i obniżyć w ten sposób podatek do zapłaty. Przedsiębiorca nie ma takiej możliwości, osoba prywatna już tak.
Kiedy istnieje możliwość zawarcia umowy o dzieło poza działalnością gospodarczą? Wtedy, gdy przedmiot tej umowy nie mieści się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Na przykład wtedy, gdy ktoś prowadzi sklep internetowy z elektroniką, a jednocześnie dostaje zlecenie na wykonanie projektu strony internetowej. Przychody ze sprzedaży w sklepie będą przychodami z działalności gospodarczej, a wynagrodzenie za zrobienie strony będzie przychodem z działalności wykonywanej osobiście.
Umowa nie zawsze musi być na piśmie
Przy okazji omówienia dopuszczalności zawierania umowy o dzieło przez firmy, chciałbym jeszcze wspomnieć o jednym z błędów w rozumowaniu popełnianym przez przedsiębiórców i freelancerów.
Panie Wojtku, ja nie zawieram żadnych umów. Klient coś u mnie zamawia, ja to robię, wystawiam fakturę albo rachunek i tyle, po sprawie.
Umowa to nie papier.
Umowa może być zawarta w różnej formie:
- pisemnej,
- elektronicznej,
- ustnej,
- dorozumianej.
Choć są czasem przypadki, gdy prawo przewiduje wymóg zachowania szczególnej formy, np. pisemnej w przypadku przeniesienia praw autorskich.
Generalnie jednak, jeżeli klient coś zamawia, a wykonawca realizuje, odbywa się to na podstawie umowy, nawet jeśli ta umowa nie przyjmuje formy spisanego dokumentu. I zawsze jest to jakaś konkretna umowa, najczęściej umowa o dzieło albo umowa o świadczenie usług, w zależności od charakteru współpracy.
Umowa współpracy, czyli co właściwie?
Jeszcze jeden temat przy okazji zawierania umów o dzieło przez firmy.
Wymieniałem ostatnio maile z osobą zakładającą działalność w zakresie projektowania.
Chcę przygotować umowę o współpracy. Mój księgowy odradza mi rozliczanie się w oparciu o dzieło, biorąc pod uwagę fakt, że prowadzę zarejestrowaną działalność.
Księgowy nie ma racji. Wytłumaczyłem to w tym artykule. Ale odniosę się jeszcze do wątku umowy współpracy.
Umowa współpracy nie jest odrębnym typem umowy pozwalającym odejść od umowy o dzieło albo umowy o świadczenie usług. Kodeks cywilny nie reguluje umowy współpracy.
Każda współpraca musi odbywać się w jakimś reżimie:
- reżimie dzieła,
- reżimie usłogowym.
Najczęściej jest tak, że pod umową współpracy kryje się świadczenie usług, np. współpraca w zakresie obsługi kampanii reklamowej to nic innego jak świadczenie usług polegających na ustawianiu i optymalizacji reklam.
Ale może być i tak, że umowa współpracy będzie umową o dzieło, np. współpraca w zakresie przygotowania projektu strony internetowej to nic innego jak umowa o dzieło (dziełem jest zamawiany projekt).
Jest też coś takiego jak ramowa umowa współpracy, która pozwala uregulować współpracę stałą w ramach reżimu dzieła. W takiej sytuacji, umowa współpracy reguluje procedurę składania zamówień, a każde zamówienie prowadzi do zawarcia umowy o dzieło, bez konieczności podpisywania osobnych umów. Więcej w podlinkowanym powyżej artykule. Możesz również obejrzeć krótkie wideo na ten temat.
Podsumowanie
Możesz zawrzeć umowę o dzieło, będąc przedsiębiorcą.
Możesz zawrzeć tę umowę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej albo poza nią – w zależności, czy przedmiot umowy wchodzi w zakres twojego biznesu, czy nie.
Umowa nie musi mieć zawsze formy pisemnej, może być również choćby ustna.
Umowa współpracy nie jest szczególnym typem umowy. Współpraca i tak odbywa się w reżimie umowy o dzieło albo umowy o świadczenie usług.
Jeżeli chcesz co tydzień dostawać na maila bezpłatne rozwiązanie jednego problemu prawnego, zapisz się do mojego newslettera. W wiadomości powitalnej otrzymasz również link do strony z bonusami.
Jeżeli potrzebujesz indywidualnej pomocy w sprawie umów, napisz na wojciech.wawrzak@prakreacja.pl. Gotowe rozwiązania, np. wzory umów, znajdziesz w blogowym sklepie.
