Nawigacja

W ostatnim czasie otrzymałem kilka pytań dotyczących przeliczania zagranicznego wynagrodzenia celem opodatkowania go w Polsce.

Ponieważ blog ten ma odpowiadać realnym potrzebom i wychodzić naprzeciw oczekiwaniom czytelników, przygotowałem praktyczny i treściwy poradnik poświęcony temu zagadnieniu.

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak przeliczyć wynagrodzenie wypłacone w zagranicznej walucie na polskie złotówki w związku z koniecznością jego opodatkowania, zapraszam do lektury.

Każdy przelicza tak samo

W poprzednich wpisach poświęconych podatkom, zajmowałem się głównie kwestią rozliczeń umów o dzieło (czytaj: Umowa o dzieło a podatek dochodowy).

Przedstawione dzisiaj zasady przeliczania wynagrodzenia mają natomiast charakter uniwersalny, tj. znajdują zastosowanie do wszystkich wynagrodzeń w walucie zagranicznej, niezależnie od tytułu ich otrzymania.

Może być to zatem wynagrodzenie z umowy o pracę, zlecenia, dzieła, współpracy, przeniesienia autorskich praw majątkowych, czy jakiejkolwiek innej.

Zasady te dotyczą również przychodów uzyskiwanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czyli sytuacji, gdy polski przedsiębiorca świadczy usługi, czy sprzedaje towary za granicą. Co więcej, również polscy przedsiębiorcy mogą – i zdarza się to coraz częściej – rozliczać się między sobą w walucie obcej.

Zasada jest bardzo prosta

Zasadę przeliczania zagranicznego wynagrodzenia na potrzeby rozliczenia podatku dochodowego przez osobę fizyczną ustanawia art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Art. 11a 1. Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Zgodnie z tą zasadą, przychód w walucie obcej przelicza się na polskie złotówki wg kursu średniego NBP z dnia poprzedzającego uzyskanie przychodu. Kurs średni NBP z danego dnia odnaleźć można z łatwością w Internecie, choćby na oficjalnej stronie NBP.

Pewne wątpliwości może natomiast wywoływać enigmatyczne sformułowanie “dzień uzyskania przychodu”.

Jeśli chodzi o osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, sprawa jest prosta. W ich przypadku, ten dzień to po prostu dzień otrzymania wynagrodzenia, czyli najczęściej dzień jego wpływu na rachunek bankowy. Nie ma przy tym znaczenia, jakiego okresu dotyczy wynagrodzenie.

Wykonuję dla kontrahenta niemieckiego umowę o dzieło. Umowa zawarta została 10-go maja 2014 r. Dzieło wykonywałem od 12-go do 17-go czerwca. Wynagrodzenie w EURO wpłynęło na moje konto w dniu 9-go lipca. Dniem uzyskania przychodu jest dzień 9-go lipca, a zatem wynagrodzenie dla celów jego opodatkowania (odprowadzenia zaliczki) przeliczam wg kursu średniego na dzień 8-go lipca.

W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, sprawa jest nieco bardziej skomplikowana, bo w przypadku przedsiębiorców moment uzyskania przychodu został zdefiniowany w sposób szczególny. Nie chcąc przeładowywać tego wpisu nadmiarem informacji, zostawiam więc ten temat na boku i w razie potrzeby, omówię go w odrębnym wpisie.

Różnice kursowe nie straszne osobom fizycznym

W związku z tak przyjętą zasadą przeliczania wynagrodzenia zagranicznego, pojawia się pytanie, co w sytuacji, gdy pomiędzy obliczonym zgodnie z dyspozycją art. 11a wynagrodzeniem a rzeczywiście uzyskaną korzyścią zachodzi różnica. Chodzi tu głównie o problem stosowania przez bank prowadzący rachunek, na który wpływa wynagrodzenie, odmiennych od średniego NBP kursów przeliczenia.

Kurs ten może być korzystniejszy i wtedy wynagrodzenie jest faktycznie wyższe niż obliczone wg art. 11a, ale kurs może być też mniej korzystny i wynagrodzenie faktycznie uzyskane będzie mniejsze. Podobna sytuacja dotyczy konta walutowego, gdy środki przechowywane są w walucie obcej i sami decydujemy kiedy dokonamy przewalutowania.

W przedstawionych sytuacjach, mamy do czynienia z tzw. różnicami kursowymi. Pytanie brzmi, czy  w związku z tym, należy podjąć jakieś dodatkowe działania. Odpowiedź ponownie zróżnicowana jest w zależności od statusu osoby otrzymującej wynagrodzenie.

W uprzywilejowanej sytuacji są osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej, które nie rozpatrują różnic kursowych w ogóle. Wynika to wprost z art. 24c ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Art. 24c 10. Zasady ustalania różnic kursowych określone w ust. 1-9 stosują podatnicy prowadzący działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej.

W innej sytuacji są przedsiębiorcy, którzy różnice kursowe muszą rozpatrywać. Przedsiębiorca będzie musiał obliczyć różnicę między wartością przychodu w złotówkach obliczoną wg art. 11a a rzeczywiście uzyskanym przychodem i uwzględnić to w swoich rozliczeniach z Urzędem Skarbowym.

Tutaj ponownie nie chcę wdawać się w szczegóły, by nie przeładowywać wpisu nadmiarem informacji. Tekst przygotowałem z myślą o osobach fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, ale o przedsiębiorcach wspomniałem dlatego, by pokazać istotne różnice między tymi dwoma grupami podmiotów.

Wynagrodzenie z wykonanej dla niemieckiego kontrahenta umowy o dzieło wpływa na moje konto w dniu 9-go lipca. Zgodnie z zasadą przewidzianą przez art.11a na potrzeby odprowadzenia zaliczki jego wartość w złotówkach obliczyłem przy wykorzystaniu kursu średniego NBP z dnia 8-go lipca. W miesięcznym zestawieniu transakcji przygotowywanym przez bank, okazuje się, że kwota zaksięgowanego wpływu na rachunku jest inna. Nie prowadząc działalności gospodarczej, nie muszę się tym w ogóle przejmować. Podobnie, jeśli środki wpływają na moje konto walutowe i dokonuję ich przewalutowania dopiero po jakimś czasie, nie mam obowiązku rozliczać różnic kursowych.

Podsumowanie

Na koniec, tradycyjne już podsumowanie najważniejszych informacji dla żądnych utrwalenia zdobytej wiedzy i niecierpliwców, którzy nie są w stanie przebrnąć przez cały wpis:

  • przychody uzyskane w walucie zagranicznej przelicza się na złotówki wg kursu średniego NBP z dnia poprzedzającego uzyskanie przychodu,
  • dniem uzyskania przychodu dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej jest dzień faktycznego otrzymania wynagrodzenia,
  • zasada przeliczenia przychodów dotyczy zarówno osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, jak i przedsiębiorców, przy czym w przypadku tych drugich, inaczej określa się dzień uzyskania przychodu,
  • osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, nie rozpatrują różnic kursowych.

Potrzebujesz indywidualnej pomocy?

Napisz do mnie na adres wojciech.wawrzak@prakreacja.pl.


Przydał ci się ten artykuł? Udostępnij go innym. Dzięki poniższym przyciskom zajmie ci to dosłownie chwilę.

Jeśli szukasz podpowiedzi, jak przygotować swoje zeznanie roczne, przeczytaj mój artykuł na ten temat – Zeznanie roczne freelancera: dochody zagraniczne.

O podatkach przeczytasz również tutaj:

To wszystko na dzisiaj, dziękuję za uwagę!Jeśli chcesz otrzy­mywać więcej ar­ty­kułów ta­kich jak ten, za­pra­szam do sub­skrypcji new­slet­tera.

Powyższych zgód udzielasz mi, czyli Wojciechowi Wawrzak, prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą “Usługi prawne i księgowe Wojciech Wawrzak” z siedzibą w Łodzi (93-279), ul. Tatrzańska 91/51.

  • Marta

    czy wynagrodzenie od klienta zagranicznego musi wpływać na polski (walutowy) rachunek bankowy? (co jeśli posiada się tylko konta bankowe za granicą?)

    • Nie ma znaczenia, na jakie konto wpływa. Ważne, by wynagrodzenie zostało przeliczone na złotówki zgodnie z zasadami przedstawionymi w artykule.

  • Freelancerka

    Witam, dopiero zaczynam przygodę z oferowaniem usług freelancerskich dls zagranicznych kontrahentów i powyższy artykuł rozwiał wiele moich wątpliwości. Jednak mam jedno pytanie odnośnie momentu powstania obowiązku podatkowego (daty uzyskania przychodu) w poniższym przypadku . Jestem osobą fizyczną i w tym miesiącu zaczęłam wykonywać usługi dla zagranicznych kontrahentów za pośrednictwem portalu Odesk, który łączy freelancerów z kontrahentami i jest jakby gwarantem płatności (escrow). Zgodnie z zasadami tego portalu klient wpłaca do Odesk depozyt (na poczet przyszłego wynagrodzenia freelancera) i po wykonaniu przez freelancera pracy i zatwierdzeniu jej przez klienta ten depozyt zostaje zwolniony dla freelancera, jednak obowiązuje 6 dniowy okres oczekiwania na udostępnienie tych środków, po tych 6 dniach środki są dostępne na koncie freelancera w odesk i można je przelać na swoje konto w paypal a potem do banku. Jednak odesk umożliwia freelancerowi wybór opcji płatności tygodniowych, miesięcznych lub kwartalnych po zgromadzeniu środków w określonej wysokości (np. raz w miesiącu lub raz na kwartał od wysokości 200 USD).Czy moment uzyskania przychodu to data udostępnienia mi środków do przelania przez Odesk po 6 dniach od wykonania usługi, data rzeczywistego przelania przeze mnie środków na moje konto paypal (zgodnie z wybraną przeze mnie opcją raz na miesiąc czy kwartał lub na moje żądanie) czy też wypłata z paypal na moje konto bankowe? Jeśli, jak mniemam, obowiązek podatkowy powstaje w momencie fizycznego wpłynięcia wynagrodzenia na moje konto bankowe, to nawet jeśli środki zostały odblokowane do wypłaty na odesk już w styczniu ale ja przelałam jej na konto (poprzez paypal) dopiero w marcu to powinnam przeliczyć wynagrodzenie na złotówki z dnia poprzedzającego pojawienie się wynagrodzenia na koncie bankowym i zapłacić zaliczkę na poczet podatku w kwietniu? Czy może już w lutym, skoro teoretycznie te pieniądze były do mojej dyspozycji (możliwość przelania na konto) już w styczniu?

    • Praktycznie będzie przyjąć, że chodzi o dzień wypłaty z paypal na rachunek bankowy, Otrzymanie dochodu na wcześniejszych etapach jest nie do prześledzenia przez US. Choć oczywiście, literalnie podchodząc do przepisów, można byłoby uznać, że samo już pozostawienie środków do dyspozycji poprzez odblokowanie ich na koncie, rodzi obowiązek podatkowy.

      • Tomasz

        Paypal to nie tylko platforma do otrzymania pieniędzy i przekazania ich na rachunek. Wiele osób dokonuje zakupów z paypal, więc byłoby to dziwne, gdyby ktoś zapłacił nam 500$, my za 400$ kupilibyśmy sprzęt, magazyn w pdf i grę komputerową, a na rachunek przelali 100$ po kursie i to jeszcze nie widząc opłat pośrednich dla PayPal, których dokonuje po zaniżonym kursie, a więc nieprawdziwym. Dodatkowo wtedy są już one wyrażone w kwocie netto (ponieważ PayPalowi płaci się za usługi już na wstępie). Jedyna według mnie słuszna kwota to ta, którą zapłacił nam zleceniodawca.
        Przykład:
        – Zleceniodawca na oDesk płaci nam 33.33$ za usługę i to jest kwota, o którą chodzi, ponieważ potem:
        – oDesk odbiera sobie zapłatę za usługi i na nasze konto oDesk wpływa 30$
        – te 30$ przelewamy na PayPal, a PayPal odbiera sobie kaskę za korzystanie ze swoich usług
        – potem przelewamy na swój rachunek po zaniżonym kursie i to innym kursie niż otrzymaliśmy te 33.33$
        – to trwa dni odkąd otrzymaliśmy zapłatę i kiedy powstał obowiązek podatkowy
        – kwota jest daleka od tej, jaką zarobiliśmy, a to już my płaciliśmy pośrednikom z naszych pieniędzy, co wynika umów z pośrednikami zawartymi podczas tworzenia kont

        • Panie Tomaszu, dziękuję za zabranie głosu w dyskusji. Rzeczywiście, w poprzednim komentarzu poszedłem za daleko. Jeśli chodzi o powstanie obowiązku podatkowego, kluczowym momentem będzie wpływ na konto PayPal. A kwotą do opodatkowania będzie kwota, którą zleceniodawca miał nam wypłacić. Natomiast nie upatrywałbym obowiązku podatkowego jeszcze wcześniej, tj. już w chwili odblokowania możliwości wypłaty środków z platformy, jeśli jeszcze rzeczywiście nie dokonywaliśmy wypłaty.

          • Tomasz

            To ciekawe.. Nie sądzę, żeby były do tego jakieś jasne przepisy niestety.
            Ja na przykład jeszcze swoich pieniędzy z oDesk zarobionych w zeszłym roku nie wypłaciłem. Niby mam zapłacone, ale nie mam?

            Miałem problem z tą kwotą w swoim zeznaniu
            (czy niedokonaną jeszcze zaliczkę za grudzień muszę dopisać do pozycji 68 w PIT36 bo program sam tego nie zrobił i w dniu złożenia zeznania wykonać przelew za nią i oddzielnie przelać ogólną kwotę do zapłaty – bo jak nie to po co wpisywać zaliczkę za grudzień, skoro nigdzie się nie odliczy i zapłacę ją w niedopłacie)
            , ale teraz w ogóle nie wiem, czy ten zarobek uwzględniać, bo tylko od niego muszę wpłacić zaliczkę samodzielnie….

          • Formalnie, wydaje się, że sam fakt możliwości wypłaty środków z oDesk jest chwilą powstania obowiązku podatkowego. Ale w praktyce jest to niewykrywalne. Zatem jeśli w ogóle nie wypłacił Pan tych środków z platformy, wydaje się, że nie musi Pan tego w tegorocznym zeznaniu uwzględniać.

          • Magda

            Dzień Dobry, po pierwsze dziękuję za genialny artykuł, jest jasny i klarowny. Mam podobną sytuację, jak Freelancerka. Czytając tą dyskusję mam jednak wątpliwość, czy data wpływu na Paypal powinna być datę uzyskania przychodu – tutaj w zależności od kursu USD, w których zarabiam, codziennie kwota się zmienia, do momentu, aż nie przeleję pieniędzy na polskie konto, i wtedy dopiero korzystam ze środków.

            Jeśli moje założenie jest trafne, mam dalsze pytanie – bywa również, że mam dwa przelewy miesięcznie na konto polskie – wtedy oczywiście sumuję oba, ale z zachowaniem kursu, każdego w przelewów osobno? Z góry dziękuję za odpowiedź

          • Dzień dobry Pani Magdo! Kwestia chwili uzyskania przychodu jest rzeczywiście dyskusyjna. Decyzja o odpowiedniej kwalifikacji zależy każdorazowo do Pani. Pewne jest natomiast to, że przelicza Pani każdy przychód kursem właściwym ze względu na datę przelewu.

  • Wiesław

    Witam. Chciałbym się upewnić, czy dobrze rozumiem poradę. Dochody na PayPalu, przeliczone z obcych walut należy codziennie notować i potem na koniec miesiąca zsumować, do celów podatkowych?

  • Mr Kolanko

    Witam Panie Wojtku Jak wygląda sytuacja jeśli ktoś się spóżni z opłaceniem podatku za umowę o dzieło z zagranicą (minie termin miesiąca od daty otrzymania przelewu na konto?)

  • Adam

    Panie Wojtku.
    Czy przy DG jak różnica kursowa przychodu wychodzi (zawsze) ujemna (bo firmy przekazujące kasę stosują “drakońskie kursy”) to jest obowiązek księgowania tego kosztu w KPIR?
    Czy też wystarczy zrobić sobie dokument z obliczeniem różnicy kursowej (lub nawet podliczyć z tyłu faktury) i jak wychodzi koszt (a nie przychód) to można pominąć to w KPIR?

    Czy też całkowicie można odstąpić od robienia różnicy kursowej jak z przelewu wynika że kurs jest dużo niższy od kursu średniego NBP z dnia poprzedzającego wykonanie usługi?

    • Dzień dobry Panie Adamie! Różnice kursowe powinno się uwzględniać, ale jeśli są one na naszą niekorzyść, to wielkiego błędu nie będzie, bo po prostu zapłacimy większy podatek niż uwzględniając. Zgodnie z zasadą, że dopóki płacisz więcej niż musisz, nie ma problemu. 🙂

  • aaa

    W przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej – czy można coś zrobić (w kontekście PIT) z opłatą jaką paypal pobiera od nas za to, że otrzymaliśmy od kogoś pieniądze? (Typu przychodzi 100$, nam zostaje 95$, a 5$ paypal pobiera jako opłatę). Uwzględnić jako koszt?

    • Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej mogą korzystać z kosztów zryczałtowanych. Koszty rzeczywiście poniesione można uwzględniać tylko wtedy, gdy jesteśmy w stanie udokumentować ich poniesienie. W praktyce, nie polecam stosowania kosztów rzeczywiście poniesionych, a pozostanie przy zryczałtowanych.

      • Jerzy

        Czyli rozumiem, że trzeba rozliczyć 100$, a nie 95$?

  • Agnieszka

    artykuł miszcz! bardzo dziękuję za pomoc Wojtku i z wdzięcznością wysyłam promyk

  • Ernest Lacroix

    Świetny artykuł niestety pominął Pan część którą byłem zainteresowany najbardziej tj. co w przypadku prowadzenia działalności? Liczę, że odrębny wpis się pojawi bo potrzeba zdecydowanie jest ;).

    • Dzień dobry! Nie wykluczam takiego artykułu w przyszłości. 😊

  • Monika

    A jaki przyjąć kurs do przeliczenia jeżeli konto walutowe zostało zlikwidowane i nie mam dostępu do wyciągów z tego rachunku i nie znam dokładnych dat kiedy wynagrodzenie wpłynęło na rachunek??

    • Należy w inny sposób ustalić daty otrzymania przelewów. 🙂

  • Szymon

    Znakomity i bardzo pomocny artykuł. Proszę jednak rozwiać moje wątpliwości odnośnie do rozliczenia rocznego. Na podstawie umowy ramowej jako freelancer wykonuję dzieła z przeniesieniem praw autorskich dla kontrahenta zagranicznego. W każdym miesiącu, w którym wykonałem jakieś dzieło kontrahent wystawia sobie w moim imieniu fakturę. Należność płaci w ciągu 30 dni. Zatem za dzieło zafakturowane w grudniu należność otrzymałem w styczniu. Czy przy rozliczeniu rocznym za 2016 powinienem ją uwzględnić czy też należność otrzymana w styczniu (choć za dzieło z grudnia) powinna zostać opodatkowana już w 2017 roku?

    • Dzień dobry, Panie Szymonie! Jeżeli nie prowadzi Pan działalności gospodarczej, to kluczowa jest chwila otrzymania płatności, zatem wynagrodzenie, które wpłynęło w 2017 roku, podlega uwzględnieniu w zeznaniu rocznym za ten rok.

  • Paweł

    Witam, mam maly problem z przelewem zagranicznym. Pierwotnie było to wynagrodzenie za pracę na podstawie umowy o dzieło. (grafika komputerowa). Niestety po dzis dzien nie otrzymalem umowy na ta pracę. Przesluchalem podcast z ktorego wynika ze powinienem rozliczyc pit 36 bez załącznikow (bo nie posiadam umowy) i kwote wpisuje w “inne źródła dochodu”. Tylko co w takim wypadku wpisać w pole kosztów uzyskania przychodu? 0?

    Pozdrawiam, Paweł.

    • Dzień dobry, Panie Pawle! Jeżeli kwalifikuje Pan przychód jako przychód z innych źródeł, to koszty uzyskania przychodu wynoszą 0.

  • Magda J.

    Dzień dobry,
    czytam powyższy post już n-ty raz i ciągle chyba coś mi umyka. Jeżeli wynagrodzenie za dzieło wykonane dla zagranicznego kontrahenta wpłynęło na moje konto złotowe (przeliczone po kursie banku), to podatek powinnam obliczyć od kwoty otrzymanej w PLN, czy od kwoty widniejącej na rachunku i umowie, przeliczonej po kursie NBP? Bardzo proszę o wyjaśnienie.