Zagraniczna umowa o dzieło a podatek w Polsce

Zawierasz umowę o dzieło z zagranicznym kontrahentem / klientem? Otrzymujesz wynagrodzenie od zagranicznego przedsiębiorcy i nie wiesz, co z tym zrobić? Dzisiaj pokażę ci, jak prawidłowo rozliczyć wynagrodzenie otrzymane w ramach zagranicznej umowy o dzieło / zlecenia.

Prakreacja.pl
Artykuł dotyczy wyłącznie osób nieprowadzących działalności gospodarczej. Jeżeli masz firmę i rozliczasz w niej przychody z zagranicznych współprac, sytuacja wygląda inaczej.

Spis treści

Zagraniczna umowa o dzieło – wstęp

Zanim zajmiemy się sprawami podatkowymi, chciałbym podkreślić raz jeszcze, że umowę o dzieło można zawrzeć nie tylko z polskim, ale również zagranicznym podmiotem. Nie jest tak, by stroną umowy mógłby być tylko Polak, bądź firma posiadająca siedzibę w Polsce.

Czyli cieszymy się wolnością wyboru. Chcemy pracować dla Niemców, Francuzów, Brytyjczyków, czy dla jakiegokolwiek innego narodu – nie ma przeciwwskazań. Tym bardziej, że dzięki internetowi zdobycie zagranicznych zleceń jest ułatwione.

Pewnych trudności może nastręczyć jedynie forma zawarcia umowy.

Jeśli zależy nam by posiadać spisaną umowę w języku polskim, najczęściej trzeba będzie przygotować ją samemu. Zdarzyć może się też tak, że umowy pisemnej nie będzie w ogóle (wystarczy wymiana maili – czytaj: czy umowa zawarta przez e-mail jest ważna?), bądź też firma przygotuje własną umowę, zgodnie ze stosowanymi przez siebie praktykami.

Wszystko zależy od ustaleń z danym kontrahentem, a bywa bardzo różnie. W końcu co kraj, to obyczaj. Nie ma to jednak żadnego znaczenia, jeśli chodzi o rozliczenie podatku w Polsce.

Podatek trzeba zapłacić i kropka

Niezależnie od sposobu i formy zawarcia umowy z zagranicznym kontrahentem, otrzymane wynagrodzenie trzeba będzie opodatkować w Polsce. Zawsze i bezwzględnie. Taką mamy zasadę, że posiadając miejsce zamieszkania na terytorium RP, płaci się tutaj podatek dochodowy, również od dochodów zagranicznych.

Dyskutować można długo, ale długodystansowym pieniaczom proponuję rozważyć opcję bezdyskusyjną – szybką emigrację. Tym, którzy tak jak ja w Polsce zostają, służę informacją, że podatek z zagranicznej umowy o dzieło rozliczyć będziemy musieli samodzielnie, bowiem zagraniczny przedsiębiorca – w przeciwieństwie do polskiego – nie zrobi tego za nas.

Jak obliczyć podatek?

Podatek obliczamy od dochodu.

Dochód to wynagrodzenie pomniejszone o koszty uzyskania przychodu.

Koszty uzyskania przychodu (KUP)

Koszty uzyskania przychodu (KUP) mogą wynosić 20% albo 50%.

Prakreacja.pl
50% KUP przysługuje, gdy:

  • jesteś twórcą lub artystą wykonawcą,
  • otrzymujesz wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich albo udzielenie licencji,
  • wynagrodzenie związane jest z:
    • działalnością twórczą w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej, dziennikarstwa,
    • działalnością artystyczną w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki,
    • produkcją audialną i audiowizualną,
    • działalnością publicystyczną,
    • działalnością muzealniczą w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej,
    • działalnością konserwatorską,
    • prawem zależnym do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia,
    • działalnością badawczo-rozwojową, naukową, naukowo-dydaktyczną, badawczą, badawczo-dydaktyczną oraz prowadzoną w uczelni działalności dydaktycznej.

Pamiętaj, że te trzy omówione powyżej przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jeżeli nie są, możesz zastosować jedynie 20% KUP.

Pamiętaj również, że 50% KUP nie mogą przekroczyć łącznie w skali roku kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej (w 2022 r. ta kwota wynosi 120 tyś. złotych).

Jeżeli łączna kwota zastosowanych 50% KUP przekroczy w danym roku wskazaną powyżej granicę, do przychodów związanych z prawami autorskimi nie możesz stosować żadnych zryczałtowanych kosztów.

Gwoli ścisłości, chcę w tym miejscu powiedzieć, że istnieje jeszcze możliwość stosowania wyższych kosztów niż tylko zryczałtowanych. Mianowicie, jeżeli udowodnisz, że koszty uzyskania przychodów były wyższe niż te zryczałtowane, możesz zastosować koszty w wysokości faktycznie poniesionej.

Nie znam jednak żadnego freelancera, który korzystałby z tej możliwości. Zryczałtowane KUP są najczęściej bardziej korzystne niż bawienie się w wątpliwe dowodzenia poniesienia wyższych kosztów.

Różne źródła przychodów

Przy obliczaniu podatku pojawiają się czasem wątpliwości, czy aby faktycznie można zastosować 50% KUP do całości wynagrodzenia, nawet jeśli występują wszystkie przesłanki pozwalające na skorzystanie z tych kosztów, które omówiłem powyżej.

Dotyczy to umów, które oprócz przeniesienia praw autorskich albo udzielenia licencji przewidują jeszcze inne świadczenia.

Najprostszy przykład – umowa o dzieło z przeniesieniem praw autorskich. W jednej umowie mamy najpierw zamówienie wykonania określonego utworu, a dopiero potem przeniesienie do niego praw autorskich. Wynagrodzenie jest natomiast jedno, zbiorcze.

Za wykonanie dzieła i przeniesienie do niego autorskich praw majątkowych na zasadach określonych w umowie Wykonawcy przysługuje wynagrodzenie w wysokości XXX.

Najkorzystniej byłoby oczywiście zastosować 50% KUP do całości wynagrodzenia. Czy można?

Żeby zrozumieć ten problem, trzeba sięgnąć do katalogu źródeł przychodów znajdującego się w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Są tam wymienione m.in. takie źródła:

  • stosunek pracy,
  • działalność wykonywana osobiście,
  • działalność gospodarcza,
  • kapitały pieniężne i prawa majątkowe,
  • inne źródła.

Wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich / udzielenie licencji to przychód z praw majątkowych. Natomiast wynagrodzenie za wykonanie dzieła to przychód z działalności wykonywanej osobiście.

To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie, ponieważ z przepisów wynika, że 50% KUP można zastosować wyłącznie do przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych lub rozporządzania przez nich tymi prawami.

Natomiast w odniesieniu do przychodu z działalności wykonywanej osobiście można zastosować wyłącznie 20% KUP.

Jak zatem zakwalifikować zbiorcze wynagrodzenie wypłacane na podstawie umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich? Czy to przychód z tytułu korzystania przez wykonawcę z praw autorskich, czy przychód z działalności wykonywanej osobiście?

Odpowiedź na to pytanie rzutuje na zastosowanie 20% albo 50% KUP.

Moim zdaniem, najlepiej rozdzielić wynagrodzenie w umowie na dwa składniki:

  • wynagrodzenie za stworzenie utworu – 20% KUP,
  • wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich do utworu – 50% KUP.

Jest to, w mojej ocenie, najbezpieczniejszy sposób postępowania, który nie naraża na zarzut nadmiernego zastosowania 50% KUP w odniesieniu do wynagrodzenia, które nie w pełni było wynagrodzeniem za przeniesienie praw autorskich, ale również za stworzenie utworu.

Niemniej jednak, w praktyce często przechodzi bez problemów zakwalifikowanie całości wynagrodzenia jako przychodu z praw majątkowych i zastosowanie 50% KUP do całości wynagrodzenia. Jest nawet orzeczenie sądowe, które potwierdza taką możliwość.

Przychód z tytułu wynagrodzenia za wykonane na zamówienie dzieło w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych w postaci scenariusza filmowego, w przypadku gdy obejmuje również wynagrodzenie za rozporządzenie autorskimi prawami majątkowymi, umożliwiającymi korzystanie z dzieła przez zamawiającego, powinien zostać zakwalifikowany do źródła przychodów, jakimi są prawa majątkowe (art. 18 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Warszawie z dnia 11 lipca 2014 r., III SA/Wa 78/14

Zwracam jedynie uwagę, że orzeczenie zapadło w wyniku rozstrzygania kwestii, czy po przekroczeniu limitu 50% KUP można stosować dalej 20% KUP. Przyporządkowanie wynagrodzenia do przychodu z praw majątkowych sprawiło, że stosowanie 20% KUP – zarezerwowanych dla działalności wykonywanej osobiście – zostało zakwestionowane. Zatem wyrok wpłynął w tym stanie faktycznym na zwiększenie podatku do zapłaty.

Nie możesz mieć pewności, że w sytuacji, w której zakwalifikowanie wynagrodzenia z umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich do przychodu z praw majątkowych miałoby przełożyć się na mniejsze opodatkowanie (z uwagi na możliwość zastosowania 50% KUP do całości wynagrodzenia), rozstrzygnięcie byłoby analogiczne.

Takie to niuanse prawa podatkowego.

Prakreacja.pl
Moim zdaniem, jeśli otrzymujesz wynagrodzenie na podstawie umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich i całość wynagrodzenia traktujesz jako przychód z praw majątkowych, do którego stosujesz 50% KUP, istnieje ryzyko, że urząd skarbowy zakwestionuje taką praktykę, stwierdzając, że część wynagrodzenia (za stworzenie utworu) powinna zostać zakwalifikowana jako przychód z działalności wykonywanej osobiście z 20% KUP.

Dlatego, uważam, że jeżeli chcesz stosować 50% KUP do całości wynagrodzenia z takich umów, powinieneś dla swojego bezpieczeństwa wystąpić o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego.

Przykładowe obliczenie podatku

No dobrze, zawiłości stosowania 50% KUP i kwalifikowania przychodów mamy za sobą.

Teraz zajmijmy się samym obliczeniem podatku. Zróbmy to na przykładzie, żeby było łatwiej.

Prakreacja.pl
Grafik dostał od amerykańskiej firmy zamówienie na wykonanie makiet graficznych do aplikacji.

Zawarta została w formie elektronicznej krótka umowa, z której wynika, że prawa autorskie do makiet przechodzą na zamawiającego, a grafik otrzymuje 1000 USD jako wynagrodzenie.

Wynagrodzenie wpłynęło w dniu 15.01.2022 r.

Grafik przeczytał ten artykuł i postanowił świadomie zakwalifikować całość otrzymanego wynagrodzenia jako przychód z praw majątkowych z zastosowaniem 50% KUP.

Żeby obliczyć podatek, grafik musi najpierw przeliczyć wynagrodzenie na złotówki.

Zgodnie z przepisami prawa podatkowego, przeliczenia dokonuje się według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Dniem uzyskania przychodu jest 15.01.2022 r.

Grafik odnajduje więc średni kurs USD ogłaszany przez NBP z dnia 14.01.2022 r.

Kurs ten wynosi 3,9597.

Grafik dokonuje przeliczenia otrzymanego w dolarach wynagrodzenia na złotówki.

1000 USD x 3,9597 zł = 3959,70 zł

Następnie grafik oblicza koszty uzyskania przychodu.

3959,70 zł x 50% = 1979,85 zł

Dalej grafik oblicza dochód do opodatkowania.

3959,70 zł – 1979,85 zł = 1979,85 zł.

Zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej, grafik zaokrągla dochód. Ponieważ w tym przypadku końcówka wynosi więcej niż 50 gr, zaokrąglenie następuje w górę.

Dochód do opodatkowania wynosi więc 1980 zł.

Grafik stosuje 17% stawkę podatku i oblicza podatek.

1980 zł x 17% = 336, 60 zł.

Podatek również podlega zaokrągleniu, więc wynosi w tym przypadku 337 zł.

Kiedy i jak zapłacić podatek?

W sytuacji, której dotyczy ten artykuł, mamy do czynienia z dochodem osiąganym bez pośrednictwa płatników. Oznacza to, że zagraniczna firma nie odprowadzi zaliczki w twoim imieniu w Polsce, tak jakby to miało miejsce przy współpracy z polską firmą.

Czy taką zaliczkę musisz zatem odprowadzić do urzędu skarbowego samodzielnie? To zależy, jak zakwalifikujesz osiągane przychody.

Jeżeli uznasz wynagrodzenie za przychód z działalności wykonywanej osobiście, masz obowiązek odprowadzić zaliczkę w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymałeś wynagrodzenie, a jeżeli chodzi o wynagrodzenie otrzymane w grudniu – przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania rocznego.

Prakreacja.pl
Jeżeli umowę z zagraniczną firmą wykonywałbyś poza Polską, termin na zapłatę zaliczki ulega przedłużeniu – do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wróciłeś do kraju.

Jeżeli uznasz wynagrodzenie za przychód z praw majątkowych, nie masz obowiązku odprowadzać zaliczki w ciągu roku – rozliczenie nastąpi dopiero w ramach zeznania rocznego. Bądź jednak przygotowany, że w takiej sytuacji, może wyjść ci dopłata podatku, w zależności od zarobków w ciągu roku.

Prakreacja.pl
Obliczony podatek wpłacasz na swój indywidualny mikrorachunek podatkowy.

Uwaga na podwójne opodatkowanie

Od zagranicznej firmy otrzymasz najczęściej wynagrodzenie w kwocie brutto. Gdyby jednak okazało się, że wypłacona kwota zostanie pomniejszona o podatek lokalny obowiązujący w danym państwie, nie zwalnia cię to z obowiązku rozliczenia podatku również w Polsce.

W takim przypadku, w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania sięgnąć trzeba będzie do umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej przez Polskę z danym państwem, w której odnajdziemy, jak należy postąpić w konkretnej sytuacji.

W tym miejscu sygnalizuję jedynie istnienia takiego problemu, nie wdając się w szczegóły. Martwić będziesz się wtedy, gdy wynagrodzenie rzeczywiście wpłynie na twoje konto pomniejszone o podatek pobrany za granicą.

Prakreacja.pl
W przypadku współpracy z amerykańską firmą,  w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania możesz zostać poproszony o wypełnienie specjalnego formularza. Tutaj dowiesz się więcej: formularz W-8BEN dla freelancera – o co chodzi i jak wypełnić?

Podsumowanie

Prakreacja.pl
Jeżeli otrzymujesz wynagrodzenie od zagranicznej firmy, która nie odprowadza za ciebie zaliczki na podatek w Polsce, samodzielnie musisz zatroszczyć się o rozliczenie podatku.

Kluczowe jest zakwalifikowanie wynagrodzenia do właściwego źródła przychodów. Najczęściej będzie to działalność wykonywana osobiście lub przychód z praw majątkowych.

W określonych przypadkach możesz skorzystać z 50% KUP.

W przypadku działalności wykonywanej osobiście, musisz płacić zaliczki w ciągu roku.

Potrzebujesz pomocy?

Potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej?

Wyślij wiadomość na adres wojciech.wawrzak@prakreacja.pl .

Jeżeli szukasz szybkiego i budżetowego rozwiązania, sprawdź ofertę sklepu dla kreatywnych. Być może zainteresuje cię np. Pakiet Udanej Współpracy.

Pakiet udanej współpracy - grafika promocyjna

BONUS: tydzień dla Kreatywnych

Weź udział w Tygodniu dla Kreatywnych i otrzymaj dostęp do 5 praktycznych poradników PDF oraz nagrań wideo.

  • 5 kluczowych wskazówek przy zawieraniu umów,
  • 5 najczęściej popełnianych błędów dotyczących praw autorskich,
  • 5 największych niedopatrzeń w zakresie danych osobowych,
  • 5 najczęściej popełnianych błędów w sprzedaży on-line,
  • 5 zasad legalnego marketingu.

Tydzień dla Kreatywnych - grafika okładkowa

Tydzień dla Kreatywnych to nieodpłatny bonus dla subskrybentów newslettera. Dołącz teraz, żeby otrzymać wszystkie materiały.

Prakreacja.pl

 

Zdjęcie w nagłówku autorstwa Nataliya Vaitkevich z Pexels

Niestety, ale wybrałeś/aś brak obsługi systemu komentarzy Disqus w menu cookies. Zmień to ustawienie, żeby zobaczyć w tym miejscu komentarze.