Nawigacja

Daj pa­lec, a zje­dzą całą rękę. To po­wie­dze­nie naj­le­piej od­daje pro­blem z li­cen­cjami Creative Commons. Ich pa­ra­doks po­lega na tym, że mimo swo­jej ko­rzyst­no­ści dla użyt­kow­ni­ków, i tak są przez tych użyt­kow­ni­ków na­gmin­nie ła­mane. Dlatego dzi­siaj na­uczę Cię, jak pra­wi­dłowo ko­rzy­stać z do­bro­dziej­stw CC, by przy oka­zji „wol­nej” li­cen­cji nie na­ro­bić so­bie kło­po­tów.

Wolność, kocham i rozumiem = Creative Commons

Najczęściej po­wta­rza­nym mi­tem do­ty­czą­cym li­cen­cji Creative Commons jest prze­ko­na­nie, że ma­te­riały udo­stęp­niane na ich wa­run­kach można uży­wać bez ja­kich­kol­wiek ogra­ni­czeń. To błąd.

Podstawową za­sadą, ja­kiej hoł­dują li­cen­cje CC jest sfor­mu­ło­wa­nie „pewne prawa za­strze­żone„. Już sama ta de­wiza zdra­dza, że ko­rzy­sta­nie z ma­te­ria­łów pu­bli­ko­wa­nych na wa­run­kach CC jest ogra­ni­czone. O li­cen­cjach Creative Commons mówi się, że są „wolne”, ale jest to jed­nak wol­ność kon­tro­lo­wana.

Jeśli chcesz pra­wi­dłowo ko­rzy­stać z ma­te­ria­łów pu­bli­ko­wa­nych na li­cen­cjach CC, naj­pierw mu­sisz zro­zu­mieć i po­ko­chać tę kon­tro­lo­waną wol­ność, jaką za­pew­niają one użyt­kow­ni­kowi. Dobrze zga­du­jesz – ja będę Twoim prze­wod­ni­kiem.

Poznaj ograniczenia licencji Creative Commons

Licencje Creative Commons bu­duje się po­przez do­da­wa­nie do rdze­nia (CC) do­dat­ko­wych ogra­ni­czeń. Rdzeń „CC” ozna­cza, że dany ma­te­riał można do­wol­nie roz­po­wszech­niać, rów­nież po mo­dy­fi­ka­cjach.

Dodatkowe wa­runki ogra­ni­czają do­wolne ko­rzy­sta­nie. Poniżej oma­wiam cztery pod­sta­wowe wa­runki, z któ­rych kon­stru­uje się li­cen­cje. Przy czym, wa­ru­nek nr 1 (BY) wy­stę­puje ob­li­ga­to­ryj­nie przy każ­dym ro­dzaju li­cen­cji.

CC BY, czyli uznanie autorstwa

Dodanie do rdze­nia „CC” skrótu „BY” po­wo­duje, że po­wstaje li­cen­cja CC BY.

Oznacza to, że każde wy­ko­rzy­sta­nie ma­te­riału udo­stęp­nio­nego na tej li­cen­cji, wy­maga ozna­cze­nia au­tor­stwa.

Cytując za ofi­cjalną stroną CC: wolno ko­pio­wać, roz­pro­wa­dzać, przed­sta­wiać i wy­ko­ny­wać ob­jęty pra­wem au­tor­skim utwór oraz opra­co­wane na jego pod­sta­wie utwory za­leżne pod wa­run­kiem, że zo­sta­nie przy­wo­łane na­zwi­sko au­tora pier­wo­wzoru.

CC NC, czyli użycie niekomercyjne

Dodanie do rdze­nia „CC” skrótu „NC” po­wo­duje, że po­wstaje li­cen­cja CC NC.

Oznacza to, że ma­te­riał udo­stęp­niony na tej li­cen­cji można użyć tylko w ce­lach nie­ko­mer­cyj­nych.

Cytując za ofi­cjalną stroną CC: wolno ko­pio­wać, roz­pro­wa­dzać, przed­sta­wiać i wy­ko­ny­wać ob­jęty pra­wem au­tor­skim utwór oraz opra­co­wane na jego pod­sta­wie utwory za­leżne je­dy­nie do ce­lów nie­ko­mer­cyj­nych.

CC SA, czyli na tych samych warunkach

Dodanie do rdze­nia „CC” skrótu „SA” po­wo­duje, że po­wstaje li­cen­cja CC SA.

Oznacza to, że ma­te­riał udo­stęp­niony na tej li­cen­cji można mo­dy­fi­ko­wać, ale efekt koń­cowy musi być roz­po­wszech­niany rów­nież na li­cen­cji CC SA.

Cytując za ofi­cjalną stroną CC: wolno roz­pro­wa­dzać utwory za­leżne je­dy­nie na li­cen­cji iden­tycz­nej do tej, na ja­kiej udo­stęp­niono utwór ory­gi­nalny.

CC ND, czyli bez utworów zależnych

Dodanie do rdze­nia „CC” skrótu „ND” po­wo­duje, że po­wstaje li­cen­cja CC ND.

Oznacza to, że ma­te­riału udo­stęp­nia­nego na tej li­cen­cji nie można mo­dy­fi­ko­wać, a za­tem two­rzyć jego opra­co­wań i ich na­stęp­nie roz­po­wszech­niać.

Cytując za ofi­cjalną stroną CC: wolno ko­pio­wać, roz­pro­wa­dzać, przed­sta­wiać i wy­ko­ny­wać utwór je­dy­nie w jego ory­gi­nal­nej po­staci – two­rze­nie utwo­rów za­leż­nych nie jest do­zwo­lone.

Omówione po­wy­żej wa­runki mogą być ze sobą do­wol­nie ze­sta­wiane. Zawsze pod­stawą jest CC BY. Twórca może do­dać jed­nak ko­lejne wa­runki. To, ja­kich wa­run­ków użyje, de­cy­duje o tym, w jaki spo­sób ogra­ni­czone bę­dzie ko­rzy­sta­nie z da­nego ma­te­riału.

Jeśli fo­to­graf udo­stęp­nia swoje zdję­cie na li­cen­cji CC BY, mo­żesz roz­po­wszech­niać je bez żad­nych ogra­ni­czeń, ale pod jed­nym wa­run­kiem – że ozna­czysz au­tora.

Jeśli to samo zdję­cie fo­to­graf udo­stępni na li­cen­cji CC BY NC, mo­żesz z niego ko­rzy­stać tylko w pro­jek­tach nie­ko­mer­cyj­nych i pod wa­run­kiem, że ozna­czysz au­tora.

Jeśli do CC BY NC fo­to­graf do­łoży jesz­cze ND, nie bę­dziesz mógł do­dat­kowo w ża­den spo­sób mo­dy­fi­ko­wać zdję­cia, co wolno było Ci w po­przed­nich przy­pad­kach.

Notka licencyjna = podstawa korzystania z CC

Podstawową za­sadą ko­rzy­sta­nia z li­cen­cji Creative Commons jest umiesz­cze­nie notki li­cen­cyj­nej. Notka li­cen­cyjna musi to­wa­rzy­szyć każ­demu ma­te­ria­łowi roz­po­wszech­nia­nemu na wa­run­kach CC. Tak wy­my­ślili to twórcy „wol­nych” li­cen­cji, by po­go­dzić ochronę praw twór­ców i swo­bodę spo­łecz­nego dzie­le­nia się tre­ścią.

Notka li­cen­cyjna po­winna za­wie­rać:

  • wska­za­nie au­tora (bo CC BY to pod­stawa),
  • wska­za­nie ro­dzaju li­cen­cji CC wraz z lin­kiem do jej ob­ja­śnie­nia,
  • wska­za­nie ty­tułu utworu (je­żeli ist­nieje),
  • link do źró­dła utworu (je­żeli ist­nieje).

W dzi­siej­szym wpi­sie wy­ko­rzy­sta­łem zdję­cie udo­stęp­nione na li­cen­cji Creative Commons BY. Notka li­cen­cyjna wy­gląda w na­stę­pu­jący spo­sób „zdję­cie pt. „Creative Commons Swag Contest 2007_2” au­tor­stwa TilarX opu­bli­ko­wane na li­cen­cji CC BY 3.0„. Tytuł zdję­cia jest jed­no­cze­śnie lin­kiem do źró­dła, a ro­dzaj li­cen­cji lin­kiem do jej ob­ja­śnie­nia.

PAMIĘTAJ! Jeśli nie umiesz­czasz peł­nej notki li­cen­cyj­nej, na­ru­szasz za­sady li­cen­cji Creative Commons. Jeśli do tego nie ozna­czasz rów­nież au­tor­stwa, sam pro­sisz się o kło­poty.

Gdzie umieścić notkę licencyjną?

Jeśli już wiesz, że notka li­cen­cyjna to pod­stawa, za­py­tasz za­pewne, gdzie po­wi­nie­neś ją za­miesz­czać. Od razu przy da­nym utwo­rze ob­ję­tym li­cen­cją CC, na końcu do­ku­mentu, w stopce, a może w do­ku­men­ta­cji pro­jektu?

Możliwości jest sporo i nie ma jed­nej naj­lep­szej. Chodzi tylko o to, by zro­bić to rze­tel­nie i ra­cjo­nal­nie. Nie mu­sisz wkle­jać notki od razu pod wy­ko­rzy­sta­nym ele­men­tem, je­śli za­bu­rzy to Twoją pracę. Możesz uwzględ­nić ją np. na końcu tek­stu – tak jak ja ro­bię to w przy­padku zdjęć na li­cen­cji CC, które wy­ko­rzy­stuję na blogu.

Grunt, byś nie prze­sa­dził też w drugą stronę i nie za­mie­ścił notki w ta­kim miej­scu, w któ­rym nikt nie zwróci na nią uwagi albo byś nie wy­ko­rzy­stał do tego ma­lut­kiej czcionki, któ­rej nikt nie do­strzeże.

Chodzi po pro­stu o to, by grać fair. Zastanów się za­tem, gdzie Ty byś chciał być pod­pi­sany (albo które miej­sce był­byś w sta­nie za­ak­cep­to­wać), gdyby ktoś wy­ko­rzy­stał Twoją pracę i tam umieść notkę li­cen­cyjną. Tylko tyle i aż tyle.

A gdy nie ma miejsca na notkę?

Gdy ewan­ge­li­zuję na te­mat li­cen­cji Creative Commons, czę­sto spo­ty­kam się z ar­gu­men­tem, że nie za­wsze jest gdzie za­mie­ścić notkę li­cen­cyjną.

Mówią o tym pro­ble­mie zwłasz­cza gra­ficy, który wy­ko­rzy­stują w swo­ich pro­jek­tach go­towe ele­menty (np. ikony) stwo­rzone przez ko­goś in­nego, a spe­cy­fika pro­jektu nie po­zwala na uwzględ­nie­nie notki li­cen­cyj­nej.

Grafik two­rzy pro­jekt wi­zy­tówki i wy­ko­rzy­stuje ikonę udo­stęp­nioną na li­cen­cji CC BY. Trudno so­bie wy­obra­zić, by na wi­zy­tówce uwzględ­nił notkę li­cen­cyjną.

Wyjście z ta­kiej sy­tu­acji jest tylko jedno – zre­zy­gno­wać z da­nego ele­mentu, któ­rego uży­cie wy­maga za­miesz­cze­nia notki. Brak jej za­miesz­cze­nia, bę­dzie bo­wiem na­ru­sze­niem wa­run­ków li­cen­cji i praw au­tor­skich pier­wot­nego twórcy. Bez zna­cze­nia jest fakt, że tej notki nie było gdzie wsta­wić.

Jeśli bar­dzo za­leży Ci na da­nym ele­men­cie, a nie mo­żesz umie­ścić notki – skon­tak­tuj się bez­po­śred­nio z twórcą i po­proś o zgodę na wy­ko­rzy­sta­nie bez ozna­cza­nia au­tor­stwa. To nie jest trudne, a bę­dziesz miał po­czu­cie, że grasz fair.

Łamanie warunków licencji = naruszenie praw autorskich

Jeśli ła­miesz wa­runki li­cen­cji Creative Commons, na­ru­szasz tym sa­mym prawa au­tor­skie twórcy. Dotyczy to w szcze­gól­no­ści sy­tu­acji, gdy:

  • roz­po­wszech­niasz utwór bez pod­pi­sa­nia twórcy,
  • roz­po­wszech­niasz utwór w ce­lach ko­mer­cyj­nych, pod­czas gdy twórca wy­raź­nie to wy­łą­czył po­przez wy­bór CC NC,
  • roz­po­wszech­niasz zmo­dy­fi­ko­wany utwór, pod­czas gdy twórca sprze­ci­wił się temu, wy­bie­ra­jąc CC ND.

Najpowszechniejszym na­ru­sze­niem jest oczy­wi­ście nie­pod­pi­sy­wa­nie twórcy.

Czym może skoń­czyć się ła­ma­nie wa­run­ków CC? Uzasadnionymi rosz­cze­niami twórcy.

Za samo tylko nie­pod­pi­sa­nie utworu, twórca może żą­dać od Ciebie od­po­wied­niej sumy ty­tu­łem za­dość­uczy­nie­nia.

Gdyby oka­zało się, że na­ru­szasz rów­nież inne po­sta­no­wie­nia li­cen­cji – np. uży­wasz utworu w ce­lach ko­mer­cyj­nych, pod­czas gdy je­steś upraw­niony tylko do nie­ko­mer­cyj­nych – twórca może żą­dać od Ciebie m.in. wy­na­gro­dze­nia, ja­kie mu­sia­ła­byś mu za­pła­cić, gdy­byś chciał za­pew­nić so­bie prawo do ko­mer­cyj­nego ko­rzy­sta­nia z utworu na dro­dze in­dy­wi­du­al­nej umowy.

To tylko przy­kłady. Jeśli chcesz po­znać pełną gamę rosz­czeń przy­słu­gu­ją­cych twórcy w ra­zie na­ru­sze­nia jego praw au­tor­skich, zaj­rzyj do art. 78 i 79 ustawy o pra­wie au­tor­skim.

Creative Commons Zero (CC0) – licencja wyjątkowa

Wyjątkowym ro­dza­jem li­cen­cji CC jest CC0, czyli Creative Commons Zero. Twórca, udo­stęp­nia­jąc ma­te­riał na tej li­cen­cji, prze­ka­zuje go do do­meny pu­blicz­nej.

Oznacza to, że z ma­te­ria­łów udo­stęp­nio­nych na CC0, mo­żesz ko­rzy­stać do­wol­nie bez po­da­wa­nia au­tora, ani umiesz­cza­nia notki li­cen­cyj­nej.

Dlatego to wła­śnie li­cen­cje CC0 cie­szą się obec­nie naj­więk­szą po­pu­lar­no­ścią wśród osób szu­ka­ją­cych gra­fik i zdjęć do wy­ko­rzy­sta­nia w swo­ich pro­jek­tach.

#pro­tip >> Moją ulu­bioną wy­szu­ki­warką zdjęć na li­cen­cji CC0 jest pexels.com.

Korzystając z tej li­cen­cji, eli­mi­nu­jesz ry­zyko za­rzutu na­ru­sze­nia praw au­tor­skich twórcy, który wy­bie­ra­jąc CC0 świa­do­mie po­zwala Tobie ro­bić z utwo­rem to, na co masz ochotę i bez pod­pi­sy­wa­nia au­tora.

Podsumowanie = 1 min czytania

Nie chce Ci się czy­tać ca­ło­ści tek­stu? Błąd. Ale je­stem do­brym wuj­kiem i daję Ci szansę na pod­sta­wowe info w 1 min.

1) Licencje Creative Commons wy­ma­gają ozna­cze­nia au­tor­stwa i notki li­cen­cyj­nej.

2) Notka li­cen­cyjna po­winna zo­stać umiesz­czona w miej­scu wi­docz­nym i ra­cjo­nal­nym, bio­rąc pod uwagę ca­łość da­nego pro­jektu.

3) Brak ozna­cze­nia au­tor­stwa jest na­ru­sze­niem praw au­tor­skich twórcy udo­stęp­nia­ją­cego na li­cen­cji CC i może skoń­czyć się dla Ciebie nie­przy­jem­nie.

4) Wyjątkiem jest li­cen­cja CC0, która gwa­ran­tuje do­wol­ność w ko­rzy­sta­niu z utworu. Zatem je­śli chcesz mieć święty spo­kój, szu­kaj ma­te­ria­łów na tej li­cen­cji.

Jeśli chcesz wie­dzieć wię­cej, prze­czy­taj tekst w ca­ło­ści. Byłoby su­per, gdy­byś od­wie­dził rów­nież ofi­cjalną stronę Creative Commons Polska. Tam mo­żesz uczyć się u źró­dła.

Jeśli po­trze­bu­jesz po­mocy z za­kresu li­cen­cji Creative Commons lub sze­rzej – prawa au­tor­skiego – na­pisz do mnie na ad­res wojciech.wawrzak@prakreacja.pl.

Podobał Ci się ten tekst? Podaj go da­lej w so­cial me­dia. Dzięki po­niż­szym przy­ci­skom zaj­mie Ci to do­słow­nie chwilę.

Dowiedz się, jak re­ago­wać na na­ru­sze­nie praw au­tor­skich w Internecie:

Przeczytaj rów­nież:

>> Zdjęcie w na­główku pt. „Creative Commons Swag Contest 2007_2” au­tor­stwa TilarX opu­bli­ko­wane na li­cen­cji CC BY 3.0.

To wszystko na dzi­siaj, dzięki za uwagę! Ze sta­łymi czy­tel­ni­kami spo­ty­kam się w new­slet­te­rze. Dołącz i prze­ko­naj się, że warto być bli­sko.

Powyższych zgód udzie­lasz mi, czyli Wojciechowi Wawrzak, pro­wa­dzą­cemu dzia­łal­ność go­spo­dar­czą pod firmą „Usługi prawne i księ­gowe Wojciech Wawrzak” z sie­dzibą w Łodzi (93-279), ul. Tatrzańska 91/51.

  • Jak ja lu­bię ta­kie wpisy. Sama za­czy­nam po­woli te­sto­wać moje umie­jęt­no­ści zwią­zane z two­rze­niem gra­fik i ja­sno wy­tłu­ma­czone kwe­stie na pewno po­ma­gają 😉

    • Fajnie, że lu­bisz! 🙂 Czyli wię­cej ta­kich, do­bra, zrobi się.

  • Włodzimierz Korza

    Konkretny wpis. Dzięki. Pytanie tylko co tak do­kład­nie jest ce­lem ko­mer­cyj­nym?

    • Cieszę się, że udało mi się przy­ła­do­wać kon­kre­tem, o to cho­dziło! 🙂 A cel ko­mer­cyjny? To wszystko to, co wiąże się z uzy­ski­wa­niem ko­rzy­ści fi­nan­so­wych. Przy czym nie ma zna­cze­nia sam fakt uzy­ski­wa­nia tych ko­rzy­ści, a ra­czej cel Twojego dzia­ła­nia. Czyli np. je­śli two­rzysz bloga, na któ­rym masz za­miar za­ra­biać, bę­dzie to już cel ko­mer­cyjny.

      • Mikołaj

        Wojtku no i tu jest pies po­grze­bany. Czy blog na któ­rym za­czy­nasz za­ra­biać (np. udzie­la­jąc po­rad praw­nych) jest już tym ce­lem ko­mer­cyj­nym? Jeżeli blog jest po­czytny to prę­dzej czy póź­niej pie­nią­dze się po­ja­wią. Czy ozna­cza to, że CC jest dla nie­za­ra­bia­ją­cych blo­gów? Pozdrawiam i dzięki za linka do faj­nej bazy.

        • Wykładnia celu ko­mer­cyj­nego jest bar­dzo płynna, to prawda. Niemniej jed­nak CC nie jest tylko dla nie­za­ra­bia­ją­cych. Podstawowa wer­sja li­cen­cji CC BY po­zwala Ci uży­wać ma­te­ria­łów rów­nież w ce­lach ko­mer­cyj­nych. Dopiero je­śli au­tor zde­cy­duje się na CC BY NC, nie mo­żesz ro­bić tego w ce­lach ko­mer­cyj­nych.

  • Wojtek, je­steś bez­cenny 🙂

  • Dobry wpis Wojtku i do­brze, że w porę prze­rzu­ci­łem się na CC0.

  • Tomasz Mandrosa

    Mam jedno dość ważne py­ta­nie. Czy mogę od­twa­rzać pu­blicz­nie (w swoim skle­pie) ma­te­riały CC? Chodzi mi głów­nie o ko­lędy na okres świą­teczny. Dla przy­kładu http://accantus.info/kolędy Odtwarzanie po­le­ga­łoby na tym, że do te­le­wi­zora na ścia­nie we­pnę pa­mięć prze­no­śną i każdy utwór opi­szę zgod­nie z tym co na­leży (wykonawca/wykonawcy, ty­tuł, li­cen­cja, źró­dło). Wszystko bę­dzie się wy­świe­tlało na ekra­nie, oraz do­dat­kowo na­le­pię kartkę na mo­ni­tor z wy­dru­kiem tej strony: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/ Czy jesz­cze mu­szę coś wy­ko­nać, lub ewen­tu­al­nie w jaki spo­sób ugryźć ten te­mat?

    • Przepraszam, że do­piero te­raz od­pi­suję, na­tłok pracy. Notka li­cen­cyjna w przed­sta­wio­nej for­mie speł­nia wszyst­kie wy­mogi. Jestem pod wra­że­niem za­dba­nia o le­gal­ność przed­się­wzię­cia, gra­tu­luję!

  • Kuba

    Czy wy­ko­rzy­sta­nie utworu mu­zycz­nego na li­cen­cji CC NC do filmu po­wsta­ją­cego w ce­lach nie­ko­mer­cyj­nych, za stwo­rze­nie któ­rego po­biorę jed­nak opłatę jest ła­ma­niem tej li­cen­cji? Z góry dzię­kuję za roz­wia­nie wąt­pli­wo­ści.

    • Tak, w przy­padku po­boru opłaty za film (na­wet stwo­rzony w ce­lach nie­ko­mer­cyj­nych), jest to już cel ko­mer­cyjny.

  • Killerlegus

    Czy umiesz­cze­nie notki li­cen­cyj­nej i au­tor­stwa nie w środku strony, lecz na osob­nej stro­nie pliku (tak jak na przy­kład na Wikipedii) nie jest na­ru­sze­niem, czy ważne jest głów­nie to, żeby notka była tam, gdzie można ją od­na­leźć (przez osobną część Wikipedii do wy­świe­tla­nia ob­ra­zów, znaną rów­nież jako me­dia­vie­wer, jest link do strony pliku)?

    • Szczerze mó­wiąc, nie­wiele ro­zu­miem z tego opisu. W ra­zie dal­szego za­in­te­re­so­wa­nia od­po­wie­dzią, po­pro­sił­bym o ja­kąś wi­zu­ali­za­cję na ma­ila.

      • Killerlegus

        Chodzi o to, że li­cen­cja pliku znaj­duje się na in­nej stro­nie. Przykładowo, w ar­ty­kule Polska wło­ży­łem ob­raz Polska.jpg i za­miast pod ob­raz­kiem na każ­dej stro­nie, znaj­duje się to na stro­nie Plik:Polska.jpg.
        Jednocześnie, chciał­bym po­le­cić tego bloga każ­demu, gdyż za­wiera on na­prawdę wiele cie­ka­wych in­for­ma­cji.

        • Ok, ro­zu­miem. Generalnie, po­winno być na da­nej stro­nie. Ale my­ślę, że zdro­wo­roz­sąd­kowo się za­cho­wu­jąc, taka sy­tu­acja z od­rębną stroną też jest do za­ak­cep­to­wa­nia. Dziękuję za cie­płe słowa! 🙂

  • beti

    Mam , być może głu­pie py­ta­nie, ale mu­szę je za­dać. Czy zdję­cie, przy któ­rym jest za­zna­czone „ob­raz może być do­wol­nie ko­pio­wany i zmie­niany, ale tylko w ce­lach nie­ko­mer­cyj­nych” mogę użyć na stro­nie in­ter­ne­to­wej, na któ­rej znaj­dują się re­klamy go­ogle (za kli­ka­nie tych re­klam przez użyt­kow­ni­ków ser­wisu do­staję wy­na­gro­dze­nie)? Dodam, że zdję­cie jest tylko do­dat­kiem do ar­ty­kułu.

    • To tak na­prawdę py­ta­nie o to, czym jest uży­tek ko­mer­cyjny. Moim zda­niem, w tym przy­padku mamy już do czy­nie­nia z użyt­kiem ko­mer­cyj­nym, a więc wy­ko­rzy­sta­nie zdję­cia bę­dzie na­ru­sze­niem wa­run­ków li­cen­cji.

  • Grzegorz

    Dzięki za przy­jemny opis li­cen­cji 😉

  • sie­rota z in­ter­netu

    Czy w ta­kim ra­zie zdjęć CC0 mogę so­bie uży­wać na ban­nery re­kla­mowe, ulotki, pla­katy itp? Niby tak z tego wy­nika, ale ni­gdzie nie mogę zna­leźć po­twier­dze­nia. Pewnie źle szu­kam :/

    • Tak, CC0 moż­liwe do wy­ko­rzy­sta­nia w spo­sób wsze­laki. 🙂

  • Opis li­cen­cji kom­pletny, nic do­dać nic ująć.
    To i py­tań żad­nych, po­dzię­ko­wać au­to­rowi wy­pada je­dy­nie.
    No i ko­niecz­nie w prak­tyce sto­so­wać, wiele nie kosz­tuje,
    a spo­kój za­pew­nia.

  • ko­kers

    A jak to wy­gląda w przy­padku gdy wy­ko­ny­wany jest pro­jekt strony skła­da­jący się z iluś tam ele­men­tów (iko­nek) na li­cen­cji Creative Commons (Attribution 2.5 Generic) dla klienta? Czy wów­czas wy­star­czy jak to klien­towi zo­sta­nie przed­sta­wiona spe­cy­fi­ka­cja ele­men­tów wy­ko­rzy­sta­nych na stro­nie wraz z od­no­śni­kami, czy mu­szę się one rów­nież zna­leźć na stro­nie? Jeśli ich jest kilka w róż­nych miej­scach, prze­ła­do­wa­nie stopki ta­kimi in­for­ma­cjami jest tro­chę „śred­nie”.

    • Tam, gdzie roz­po­wszech­niane są ma­te­riały na li­cen­cji CC z obo­wiąz­kiem ozna­cze­nia au­tor­stwa, tam po­winna zna­leźć się notka li­cen­cyjna. Zatem po­winna zna­leźć się rów­nież na stro­nie klienta.

      • ko­kers

        Czy wy­star­cza­jące bę­dzie gdy taka in­for­ma­cja znaj­dzie się np na pod­stro­nie z po­li­tyką pry­wat­no­ści? Dokładne ozna­cze­nie wy­ko­rzy­sta­nych iko­nek które znaj­dują się w róż­nych miej­scach jest ra­czej pro­ble­ma­tyczne, bo nie­moż­liwe jest ich bez­po­śred­nie pod­pi­sa­nie.

        • Myślę, że można w ten spo­sób zro­bić – może nie­ko­niecz­nie po­li­tyka pry­wat­no­ści, ale ja­kaś strona z ozna­cze­niem wy­ko­rzy­sta­nych ma­te­ria­łów. W tym wszyst­kim cho­dzi też o to, by za­cho­wać roz­są­dek. Wiadomo, że nie wszystko można ozna­czyć bez­po­śred­nio. Choć do tego po­winno się dą­żyć.

          • ko­kers

            Jasne, w przy­padku wy­ko­rzy­sta­nia zdjęć, tek­stów sprawa jest do­syć pro­sta, bo wy­star­czy do­dać ad­no­ta­cję bez­po­śred­nio pod. W przy­padku ele­men­tów in­ter­fejsu już nie jest to ta­kie pro­ste, w szcze­gól­no­ści gdy ta­kich ele­men­tów może być wię­cej. Ok. W ta­kim ra­zie do­pi­sek w ja­kimś dziale „o nas” po­wi­nien być lep­szym miej­scem. Dzięki bar­dzo za od­po­wie­dzi.

          • Polecam się! 🙂

  • Ewa Wojtyra

    Czy zdję­cia udo­stęp­nione na li­cen­cji CC BY-SA 3.0 (albo 2.0, 4.0) można wy­ko­rzy­stać w pu­bli­ka­cji ko­mer­cyj­nej (jest to pu­bli­ka­cja edu­ka­cyjna, prze­zna­czona dla uczniów), czy też bę­dzie to na­ru­sze­nie za­sady „na tych sa­mych wa­run­kach”? Mam pro­blem z tym SA. Będę wdzięczna za od­po­wiedź. Resztę zro­zu­mia­łam, bo do­brze na­pi­sane. Pozdrawiam

    • Dzień do­bry Pani Ewo! Tak, można wy­ko­rzy­stać w pu­bli­ka­cji ko­mer­cyj­nej. W tej li­cen­cji cho­dzi o to, że je­śli mo­dy­fi­ko­wa­łaby Pani zdję­cie udo­stęp­nione na ta­kiej li­cen­cji, to musi je Pani na­stęp­nie na ta­kiej sa­mej li­cen­cji pu­ścić da­lej w świat.

      • Ewa Wojtyra

        Bardzo dzię­kuję. I pro­szę przy­jąć wy­razy uzna­nia – cały tekst kla­rowny, przy­stępny.

  • Dareios

    Szanowny Panie, jed­nym z wy­mo­gów li­cen­cji CC jest po­da­nie linku do tek­stu li­cen­cji. A co je­żeli ktoś chciałby wy­ko­rzy­stać ma­te­riał na tej li­cen­cji ale w wer­sji dru­ko­wa­nej? Wystarczy samo po­da­nie na­zwy i wer­sji li­cen­cji? No bo linku to prze­cież za­mie­ścić się nie da

    • Dzień do­bry! Ze względu na nie­moż­li­wość pod­lin­ko­wa­nia li­cen­cji, wy­star­cza­jące bę­dzie wska­za­nie ro­dzaju li­cen­cji. Musimy kie­ro­wać się też ra­cjo­na­li­zmem w dzia­ła­niu, bo dru­ko­wany link byłby po pro­stu prze­sadą.

  • Gość

    Czy li­cen­cja CC-BY-NC jest sprzeczna z pra­wem au­tor­skim? Chodzi mi o art. 16 w „Autorskie prawa oso­bi­ste”. Niektóre prawa au­tor­skie są nor­mami obo­wią­zu­ją­cymi bez­względ­nie, czy w ta­kim przy­padku li­cen­cja CC-BY-NC może przy­sło­nić ustawę o pra­wie au­tor­skim?

    • Ale dla­czego mia­łaby być sprzeczna? W ja­kim za­kre­sie?

      • Gość

        Pozwolę so­bie przy­to­czyć przy­kład, bo tak ła­twiej zo­bra­zo­wać sy­tu­ację. Wyobraźmy so­bie, że au­tor two­rzy dzieło (kon­kret­nie cho­dzi o trój­wy­mia­rowy mo­del kom­pu­te­rowy (nie o pro­gram kom­pu­te­rowy, który jest ob­jęty in­nymi prze­pi­sami)). Takie dzieło au­tor upu­blicz­nia w Internecie na li­cen­cji CC-BY-NC, a więc nie­ko­mer­cyj­nie każdy możne ta­kie dzieło roz­po­wszech­niać, ko­pio­wać oraz mo­dy­fi­ko­wać. Z dru­giej strony w Polsce mamy ustawę o pra­wie au­tor­skim z 1994 r., a w niej art. 2, p. 2, który mówi, że roz­po­rzą­dza­nie i ko­rzy­sta­nie z opra­co­wa­nia za­leży od ze­zwo­le­nia pier­wot­nego twórcy, do­póki jego prawa nie wy­ga­sły. Czy więc upu­blicz­nie­nie dzieła jest jed­no­znaczne z wy­ga­śnię­ciem praw twórcy? Doszły mnie po­gło­ski, że ustawa jest normą bez­względ­nie obo­wią­zu­jącą, a więc żadne umowy nie są w sta­nie jej przy­sło­nić, je­śli nie są zgodne z tym, co jest na­pi­sane w usta­wie. Ustawa mówi do kogo na­leżą prawa, na­to­miast li­cen­cja CC-BY-NC mówi, że prawo roz­po­wszech­nia­nia i mo­dy­fi­ka­cji ma każdy (a więc mamy sprzecz­ność). Ponieważ ustawa jest bez­względ­nie obo­wią­zu­jąca, to li­cen­cja CC-BY-NC nie może jej prze­sło­nić. Powszechnie jed­nak wia­domo, że CC-BY-NC obo­wią­zuje, więc jak to wy­ja­śnić?

        • Odpowiedź jest pro­sta. Owszem, ustawa jest bez­względna, ale ustawa prze­wi­duje rów­nież prawo udzie­le­nia li­cen­cji okre­ślo­nej tre­ści. W li­cen­cji CC-BY-NC za­wiera się rów­nież prawo do roz­po­wszech­nia­nia utwo­rów za­leż­nych. Mamy rów­nież ro­dzaj li­cen­cji CC-ND, który ta­kiego prawa nie obej­muje.

          • Gość

            Dziękuję za od­po­wiedź. Aby osta­tecz­nie roz­wiać moje wąt­pli­wo­ści (odejdźmy na chwilę od li­cen­cji CC), pro­szę od­po­wie­dzieć czy mogę opu­bli­ko­wać li­cen­cję (i czy ta li­cen­cja w świe­tle prawa bę­dzie ważna), w któ­rej za­warty bę­dzie opis, że osoba która do­bro­wol­nie na mo­jej stro­nie opu­bli­kuje stwo­rzony przez sie­bie plik (kom­pu­te­rowy mo­del trój­wy­mia­rowy) ze­zwala au­to­ma­tycz­nie na póź­niej­szą jego mo­dy­fi­ka­cję, ko­pio­wa­nie i roz­po­wszech­nia­nie przez do­wolną osobę. Czy w ta­kim przy­padku au­tor pier­wot­nego pliku może w póź­niej­szym cza­sie do­ma­gać się od­szko­do­wa­nia z ra­cji tego, że zmo­dy­fi­ko­wano i upu­blicz­niono plik bez jego zgody? Brzmi to pa­ra­dok­sal­nie, jed­nak sły­sza­łem głosy, że taka li­cen­cja jest nie­ważna, po­nie­waż pod­waża wła­śnie bez­względ­ność ustawy, która mówi o tym że roz­po­rzą­dza­nie i ko­rzy­sta­nie z opra­co­wa­nia za­leży od ze­zwo­le­nia pier­wot­nego twórcy, a li­cen­cja nie­jako temu za­prze­cza, bo daje moż­li­wość roz­po­rzą­dza­nia każ­demu.

          • Witam po­now­nie! Należy od­dzie­lić li­cen­cję od prze­nie­sie­nia praw za­leż­nych, czy też upo­waż­nie­nia do wy­ko­ny­wa­nia praw za­leż­nych w imie­niu twórcy. Jeśli w tre­ści umowy znaj­dzie się po­sta­no­wie­nie, że twórca prze­nosi prawa za­leżne lub udziela ze­zwo­le­nia na wy­ko­ny­wa­nie praw za­leż­nych w jego imie­niu, lub zgody na roz­po­wszech­nia­nie utwo­rów za­leż­nych, bę­dzie to do­pusz­czalne.

  • dorka22

    Jeśli czcionka jest dar­mowa do użytku ko­mer­cyj­nego, ale z uzna­niem au­tor­stwa i użyję tej czcionki w logo, które na­stęp­nie sprze­dam, to klient bę­dzie mu­siał wszę­dzie, gdzie to logo za­mie­ści, po­dać au­tora czcionki i na­zwę li­cen­cji? Czy to tylko ja mu­szę mu po­dać te dane?
    Dodam, że czcionki mu nie udo­stęp­niam, a je­dy­nie go­towe logo, w któ­rym czcionka zo­stała zmie­niona na krzywe.

    • Klient bę­dzie mu­siał wszę­dzie za­miesz­czać in­for­ma­cje o au­to­rze i li­cen­cji. Jeśli cho­dzi o mo­dy­fi­ka­cje, jest to pro­blem, który trudno jed­no­znacz­nie roz­strzy­gnąć. Ja opo­wie­dział­bym się za sta­no­wi­skiem, że mo­dy­fi­ka­cja kształtu li­ter po za­mia­nie na­pisu na krzywe jest do­pusz­czalna.

      • dorka22

        Dziękuję za od­po­wiedź 🙂
        To kiep­sko, ina­czej to so­bie wy­obra­ża­łam. Myślałam, że li­cen­cja jed­nak do­ty­czy sa­mej czcionki, jako czcionki, a nie na­pisu. W ta­kim ra­zie uży­wa­nie czcio­nek, któ­rych li­cen­cja wy­maga uzna­nia au­tor­stwa, nie ma sensu w przy­padku two­rze­nia logo. Nie wy­obra­żam so­bie, aby ktoś np. na wi­zy­tów­kach czy pa­pie­rze fir­mo­wym chciał jesz­cze umiesz­czać do­pi­sek o au­to­rze czcionki 🙁

  • Kasia Niemiec

    Dzień do­bry. Po lek­tu­rze Pana tek­stu na­su­nęło mi się kilka do­dat­ko­wych py­tań. Zakładając, że utwór jest ob­jęty li­cen­cją, która nie po­zwala na jego mo­dy­fi­ko­wa­nie (bez utwo­rów za­leż­nych) – czy wy­ko­rzy­sta­nie frag­mentu ta­kiego utworu (np. filmu) we wła­snej pro­duk­cji jest nie­zgodne z pra­wem? Nie wiem czy frag­ment filmu jest już uwa­żany za utwór za­leżny?

    Chciałam też za­py­tać o wy­ko­rzy­sta­nie nie­ko­mer­cyjne – czy je­śli chcę przy­go­to­wać film w ser­wi­sie YouTube w któ­rym dzielę się swo­imi in­spi­ra­cjami i ilu­struję to o czym mó­wię – frag­men­tami fil­mów i/lub zdję­ciami in­nych au­to­rów, to jest to kwa­li­fi­ko­wane jako wy­ko­rzy­sta­nie ko­mer­cyjne?

    I wresz­cie – czy za­sada do­bro­wol­nego wy­ko­rzy­sta­nia (prawo cy­tatu) obo­wią­zuje tylko w przy­padku wy­ko­rzy­sta­nia nie­ko­mer­cyj­nego?

    Będę wdzięczna za od­po­wiedź.

    • Dzień do­bry Pani Kasiu! Gdy mó­wimy o utwo­rze za­leż­nym, mamy bar­dziej na my­śli prze­róbkę utworu pier­wot­nego niż wy­ko­rzy­sta­nie go jako frag­mentu więk­szego dzieła. Dlatego uwa­żam, że w przed­sta­wio­nej przez Pani sy­tu­acji, wy­ko­rzy­sta­nie frag­mentu bę­dzie do­zwo­lone.

      Jeśli za­ra­bia Pani w ja­ki­kol­wiek spo­sób na YouTube, to tak – bę­dzie to wy­ko­rzy­sta­nie ko­mer­cyjne.

      Dla prawa cy­tatu mają zna­cze­nie cele wy­ko­rzy­sta­nia, o któ­rych mowa w usta­wie: wy­ja­śnia­nie, ana­liza kry­tyczna, na­ucza­nie lub prawa ga­tunku twór­czo­ści. Przepis mil­czy na te­mat ko­mer­cyj­nego, bądź nie­ko­mer­cyj­nego wy­ko­rzy­sta­nia. Ważne, by mie­ścić się w ce­lach do­zwo­lo­nego cy­tatu.

      • Kasia Niemiec

        Zatem wszystko ja­sne, bar­dzo dzię­kuję za od­po­wiedź 🙂

  • Bardzo po­mocny i me­ry­to­ryczny ar­ty­kuł. Serdeczne dzięki:-)!

  • Bartek Urban

    Jeżeli do two­rzo­nego filmu na po­trzeby pracy in­ży­nier­skiej jako ścieżkę dźwię­kową do­dam utwór z YouTube’a na li­cen­cji CC – uzna­nie au­tor­stwa, to wy­star­czy ad­no­ta­cja w na­pi­sach koń­co­wych oraz w pi­sa­nej pracy, aby unik­nąć ła­ma­nia praw au­tor­skich?

    • Tak, ta­kie ozna­cze­nie twórcy wy­daje się sa­tys­fak­cjo­nu­jące w tej sy­tu­acji.

  • bak342

    W pracy dy­plo­mo­wej umiesz­czam zrzuty ekranu swo­jej apli­ka­cji. Na tych zrzu­tach znaj­dują się rów­nież nie­wielki gra­fiki na li­cen­cji CC. Muszę do każ­dej ta­kiej gra­fiki do­dać notkę li­cen­cyjną?

  • Rafał

    Witam. Chciałbym na­pi­sać pro­gram kom­pu­te­rowy prze­zna­czoną do
    na­uki, który ko­rzy­sta m.in. z da­nych z Wikipedii do­stęp­nych na li­cen­cji CC BY-SA 3.0. Moje
    py­ta­nie do­ty­czące członu „SA” jest na­stę­pu­jące: czy wy­świe­tla­jąc in­for­ma­cję po­cho­dzące z Wikipedii w moim pro­gra­mie mu­szę cały pro­gram udo­stęp­nić na li­cen­cji CC BY-SA (rów­nież z ko­dem źró­dło­wym)?

    • To jest bar­dzo do­bre py­ta­nie! Odpowiedziałbym na nie w ten spo­sób, że pro­gram nie musi być roz­po­wszech­niany na tej sa­mej li­cen­cji. Natomiast same tre­ści pod­cho­dzące z Wikipedii już tak.

  • Inka

    Witam. Czy li­cen­cja CC BY-NC-ND i © Copyright by….. mogą wy­stę­po­wać jed­no­cze­śnie? Szukając pu­bli­ka­cji tra­fi­łam na taką sy­tu­ację, że we wstę­pie in­for­muje się, iż wszyst­kie ar­ty­kuły za­miesz­czone w tym cza­so­pi­śmie są na li­cen­cji CC BY-NC-ND, ale po otwar­ciu ta­kiej pu­bli­ka­cji mam w stopce

    © Copyright by…

    • Jest to pewna nie­kon­se­kwen­cja, choć notka „co­py­ri­ght” mówi je­dy­nie, kto jest twórcą i komu przy­słu­gują prawa au­tor­skie. Licencja jest na­to­miast li­cen­cją, czyli zgodą na roz­po­wszech­nia­nie. Zatem wy­daje się, że wszystko jest ok.

  • Michał

    Dzień do­bry, świetny, kon­kretny ar­ty­kuł. Przejrzałem ko­men­ta­rze po­ni­żej i mam jesz­cze py­ta­nie. Czy można wziąć wy­na­gro­dze­nie za drobną mo­dy­fi­ka­cję cze­goś co jest udo­stęp­niane na li­cen­cji CC BY SA? Oczywiście przy za­ło­że­niu uzna­nia au­tor­stwa i udo­stęp­nia­nia na tych sa­mych wa­run­kach. Przykład. Zmieniam ko­lor, roz­miar, tło, for­mat za­pisu, kadr ikonki, która jest udo­stęp­niana na li­cen­cji CC BY SA. Miałby Pan wąt­pli­wo­ści, czy można za to po­brać wy­na­gro­dze­nie z punktu wi­dze­nia li­cen­cji?

    • Można po­brać wy­na­gro­dze­nie. Bardzo czę­sto ele­menty na li­cen­cjach CC są wy­ko­rzy­sty­wane w pro­jek­tach ro­bio­nych na za­mó­wie­nie od­płat­nie.

  • Karolina

    Witam,mam py­ta­nie do­ty­czace li­cen­cji CC0. Czy je­sli w swoim pro­jek­cie gra­ficz­nym wy­ko­rzy­stuje ele­ment gra­ficzny badz cała gra­fike ob­jety ta li­cen­cja bez za­dnych kon­se­kwen­cji praw­nych moge po­brac za to wy­na­gro­dze­nie nie da­jac no­tatki li­cen­cyj­nej oraz au­tora? (Tak wy­wnio­sko­wa­lam z ar­ty­kulu jed­nak wole miec pew­nosc na 100%,ze wszystko jest le­gal­nie)

  • Bartek

    Dzień do­bry,

    Przede wszyst­kim: bar­dzo fajny tekst.

    Chciałbym jed­nak do­py­tać o pewną kwe­stię: jak upew­nić się, że dane zdję­cie itp. rze­czy­wi­ście pod­lega li­cen­cji CC0? Np. por­tal pixabay.com pi­sze wy­raź­nie w re­gu­la­mi­nie, że wszel­kie prace ta­kie są („Images and Videos on Pixabay are re­le­ased un­der Creative Commons Zero”), a jed­no­cze­śnie za­strzega, że w pew­nych przy­pad­kach nie gwa­ran­tuje moż­li­wo­ści wy­ko­rzy­sta­nia ma­te­riału w do­wolny spo­sób („We can­not gu­aran­tee that You will be able to use the Content for any pur­pose You like” oraz „Certain Images or Videos may be sub­ject to ad­di­tio­nal co­py­ri­ghts, pro­perty ri­ghts, tra­de­marks etc. and may re­qu­ire the con­sent of a third party or the li­cense of these ri­ghts”).

    Skąd w ta­kim ra­zie mieć 100-procentową pew­ność, że nie na­ru­sza się czy­ichś praw?

    Z góry dzię­kuję za od­po­wiedź.

    • Dzień do­bry Panie Bartku! Korzystając z nie­od­płat­nych zdjęć, ni­gdy nie ma się pew­no­ści, czy rze­czy­wi­ście je­ste­śmy upraw­nieni. Bo ni­gdy nie je­ste­śmy w sta­nie stwier­dzić, skąd dane zdję­cie się tam wzięło. Dlatego w przy­padku ko­mer­cyj­nych pro­jek­tach po­le­cam ko­rzy­sta­nie z płat­nych stoc­ków, gdzie można na­być zdję­cia z do­ku­men­tem po­twier­dza­ją­cym li­cen­cję.

  • Julia

    Dzień do­bry, mam py­ta­nie o li­cen­cję CC0. Czy nie mu­simy pod­pi­sy­wać au­tora w pro­jek­cie do któ­rego uży­li­śmy jego zdję­cia udo­stęp­nio­nego na tej li­cen­cji? Próbowałam zna­leźć in­for­ma­cje na ten te­mat na stro­nie cre­ati­ve­com­mons i zro­zu­mia­łam tyle, że w Polsce nie jest moż­liwe zrze­cze­nie się au­tor­skich praw oso­bi­stych do dzieła (je­dy­nie ma­jąt­ko­wych), więc dzieło za­wsze na­leży pod­pi­sać. Czy mam ro­zu­mieć że do­mena pu­bliczna a li­cen­cja CC0 to dwie różne rze­czy? Z góry dzię­kuję za od­po­wiedź.

    • Dzień do­bry! To prawda, że nie można zrzec się au­tor­skich prawa oso­bi­stych. Ale można ich po pro­stu nie wy­ko­ny­wać, czy też np. wy­ra­zić zgodę na nie­ozna­cza­nie utwo­rów na­szym au­tor­stwem. Taką zgodę za­wiera w so­bie li­cen­cja CC0.

  • Angelika

    Witam 🙂

    Czy gra­fikę na li­cen­cji CC0 , mogę wy­ciąć na plo­te­rze jako na­klejkę i wy­ko­rzy­stać na­wet ko­mer­cyj­nie, czyli po­pro­stu sprze­dać tą na­klejkę ?

  • DXD24

    Dzień do­bry 🙂 Mam py­ta­nie. Otóż uży­łem ścieżki dźwię­ko­wej na li­cen­cji CC NC czyli do ce­lów nie­ko­mer­cyj­nych. Dopiero te­raz to wiem xd. Wysłałem swój fil­mik na kon­kurs i jak są­dzę to jest ko­mer­cyjne wy­ko­rzy­sta­nie. Co mam te­raz zro­bić? Co Pan by zro­bił na moim miej­scu?

  • Uniquesza

    Witam,
    Pracuje dla Nieruchomości na umo­wie o dzieło, ro­bię filmy pro­mo­cyjne nie­ru­cho­mo­ści i sprze­daje je z pra­wami au­tor­skimi. Chcę wziąć mu­zykę ze stron ta­kich jak: http://dig.ccmixter.org/ W fil­trach mam ta­kie opcje: free for com­mer­cial use, roy­alty free ccPlus li­cense. Zajmuję się tym od nie­dawna i naj­więk­szy pro­blem mam z mu­zyką, chcę żeby wszystko było le­galne w 100%. Ktoś po­może? W ogóle mogę użyć mu­zyki z ta­kiej strony do mo­ich fil­mów? Będę bar­dzo wdzięczna.
    Pozdrawiam