Przychód zagraniczny a podatek w Polsce

Nawiązujesz współpracę z zagranicznym klientem, otrzymujesz wynagrodzenie i nie wiesz, co z tym zrobić? Jesteś w dobrym miejscu. Pokażę ci, jak rozliczyć w Polsce podatek od zagranicznych przychodów.

Spis treści

Wideo i podcast

Jeżeli wolisz oglądać niż czytać, nagrałem wideo o opodatkowaniu przychodów zagranicznych.

Jeżeli lubisz podcasty, poradnik jest również dostępny w tej formie.

Wszystkie wideo znajdziesz na kanale YT, a podcasty w Spotify.

Podatek w Polsce od przychodów zagranicznych? Zawsze.

Zanim przejdziemy do szczegółów rozliczenia w Polsce podatku od przychodów zagranicznych, rozprawmy się z pytaniem, które często zadają mi klienci podczas indywidualnych konsultacji.

To firma zagraniczna, niezarejestrowana w Polsce. Płacą mi przez PayPal. Faktycznie trzeba to rozliczać?

Tak, trzeba. Jeżeli jesteś polskim rezydentem podatkowym, to masz obowiązek rozliczać się w Polsce z podatku dochodowego od wszystkich przychodów, również tych zagranicznych.

Art. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

1. Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

1a. Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Jeżeli masz wątpliwości co do swojej rezydencji podatkowej (np. cyfrowy nomada), to w pierwszej kolejności musisz ustalić tę kwestię, bo bez tego ani rusz, gdy chodzi o rozliczanie podatków.

Na potrzeby tego artykułu zakładam jednak, że jesteś polskim rezydentem podatkowym, a więc masz miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu zacytowanego powyżej przepisu.

Firma czy osoba prywatna?

A więc jesteś polskim rezydentem podatkowym. Idźmy dalej, kolejna podstawowa zasada.

Inaczej przychód zagraniczny rozlicza firma, a inaczej osoba prywatna.

Firmy mają prościej – wystawiają fakturę i po sprawie. Wynagrodzenie od zagranicznego klienta jest uwzględniane w standardowym obliczeniu podatku dochodowego z działalności.

Jeżeli nie prowadzisz działalności gospodarczej (albo prowadzisz, ale w innym zakresie i rozliczany przychód zagraniczny nie jest związany z tą działalnością), sprawa jest bardziej skomplikowana. Bez obaw jednak, za chwilę wszystko ci opowiem i postaram się to zrobić możliwie prosto.

Dochód bez pośrednictwa płatników

Ten artykuł dotyczy sytuacji, gdy wynagrodzenie wypłaca zagraniczna firma niezarejestrowana w Polsce na potrzeby podatkowe. Prawo mówi tutaj o „dochodzie osiąganym bez pośrednictwa płatników”.

Chodzi o to, że zagraniczna firma nie pobiera zaliczki na podatek dochodowy, w przeciwieństwie do polskiego przedsiębiorcy, który zatrudniając osobę prywatną występuje jako płatnik i ma określone obowiązki podatkowe. Na temat podatku od umowy zawartej z polską firmą przygotowałem oddzielny poradnik (umowa o dzieło a podatek dochodowy), tutaj skupiam się na przychodach zagranicznych.

Określenie źródła przychodów

Podsumowując dotychczasowe ustalenia, Twoja sytuacja jest następująca:

• dostajesz wynagrodzenie od zagranicznej firmy,
• wynagrodzenie nie jest uzyskiwane w ramach działalności gospodarczej,
• jesteś polskim rezydentem podatkowym,
• zagraniczna firma nie jest w Polsce płatnikiem podatku dochodowego.

Żeby samodzielnie rozliczyć podatek w Polsce, musisz najpierw zakwalifikować otrzymane wynagrodzenie do jednego ze źródeł przychodów, o których mowa w ustawie podatkowej.

Art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Źródłami przychodów są:

1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;

2) działalność wykonywana osobiście;

3) pozarolnicza działalność gospodarcza;

4) działy specjalne produkcji rolnej;

5) (uchylony)

6) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;

7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;

8) odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;

8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;

8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;

9) inne źródła.

W przypadku współprac z zagranicznymi firmami, w grę wchodzą najczęściej 3 źródła przychodów:

• działalność wykonywana osobiście,
• prawa majątkowe,
• inne źródła.

Na podstawie przeprowadzanych przeze mnie konsultacji mogę powiedzieć, że freelancerzy są najbardziej zainteresowani kwalifikacją wynagrodzeń jako przychodów z praw majątkowych, ponieważ otwiera im to drogę do korzystania z 50% kosztów uzyskania przychodów (KUP), co wpływa na obniżenie podatku.

Prawa autorskie jako prawa majątkowe

Uznanie wynagrodzenia za przychód z praw majątkowych jest możliwe wtedy, gdy otrzymujesz to wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich albo udzielenie licencji, co musi wynikać z umowy.

Problem polega na tym, że umowy z zagranicznymi firmami rzadko dotyczą wyłącznie praw autorskich. Najczęściej są skonstruowane w taki sposób, że przeniesienie praw autorskich albo udzielenie licencji jest tylko częścią zobowiązań freelancera, obok innych świadczeń, jak np. wykonanie projektu, świadczenie usług.

W takiej sytuacji, powstaje pytanie czy wynagrodzenie wypłacane na podstawie takiej umowy można uznać w całości jako przychód z praw majątkowych, czy też raczej należałoby rozdzielić je na dwie składowe:

• wynagrodzenie za wykonanie dzieła albo świadczenie usług,
• wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich / licencję do utworów powstałych w ramach współpracy.

Choć podział wynagrodzenia na dwie składowe jest bardziej właściwy, w praktyce najczęściej umowa wskazuje jedną kwotę wynagrodzenia z tytułu realizacji umowy, bez dookreślania, jakie części tego wynagrodzenia przypadają na określone świadczenia objęte umową.

Wykonawcy jest należne wynagrodzenie w kwocie XXX dolarów amerykańskich. Wynagrodzenie uwzględnia wszystkie świadczenia, w tym przeniesienie praw autorskich, objęte umową.

W swojej praktyce nie spotkałem się jeszcze z sytuacją, żeby freelancer został skonfrontowany z zarzutem niewłaściwej kwalifikacji otrzymywanego wynagrodzenia do przychodów z praw majątkowych, jeśli tylko dysponuje umową pozwalającą powiązać to wynagrodzenie z przeniesieniem praw autorskich albo licencją.

Jest nawet orzeczenie sądowe dotyczące tej problematyki.

Wyrok WSA z siedzibą w Warszawie z dnia 11.07.2014 r., III SA/Wa 78/14

Przychód z tytułu wynagrodzenia za wykonane na zamówienie dzieło w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych w postaci scenariusza filmowego, w przypadku gdy obejmuje również wynagrodzenie za rozporządzenie autorskimi prawami majątkowymi, umożliwiającymi korzystanie z dzieła przez zamawiającego, powinien zostać zakwalifikowany do źródła przychodów, jakimi są prawa majątkowe (art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zwracam jedynie uwagę, że orzeczenie zapadło w wyniku rozstrzygania kwestii, czy po przekroczeniu limitu 50% KUP można stosować dalej 20% KUP. Przyporządkowanie wynagrodzenia do przychodu z praw majątkowych sprawiło, że stosowanie 20% KUP, zarezerwowanych dla działalności wykonywanej osobiście, zostało zakwestionowane. Zatem wyrok wpłynął w tym stanie faktycznym na zwiększenie podatku do zapłaty.

Nie możesz mieć pewności, że w sytuacji, w której zakwalifikowanie wynagrodzenia z umowy o dzieło / świadczenie usług z przeniesieniem praw autorskich / licencją do przychodu z praw majątkowych miałoby przełożyć się na mniejsze opodatkowanie (z uwagi na możliwość zastosowania 50% KUP do całości wynagrodzenia), rozstrzygnięcie byłoby analogiczne. Takie oto niusane prawa podatkowego.

Jedynym sposobem na uzyskanie pewności co do prawidłowości kwalifikacji całości wynagrodzenia jako przychodu z praw majątkowych, gdy umowa dotyczy również innych świadczeń (np. wykonanie dzieła) jest indywidualna interpretacja prawa podatkowego.

Koszty uzyskania przychodu (KUP)

Punktem wyjścia do rozliczenia podatku jest właściwa kwalifikacja przychodu.

Natomiast przy samym już obliczaniu podatku pojawia się jeszcze jedna istotna kwestia – koszty uzyskania przychodu (KUP). Jako osoba prywatna masz możliwość uwzględnienia zryczałtowanych KUP, niezależnie od tego czy takie koszty faktycznie poniosłeś – może być to 20% KUP albo 50% KUP.

50% KUP przysługuje, gdy:

1. jesteś twórcą lub artystą wykonawcą,
2. otrzymujesz wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich albo udzielenie licencji,
3. wynagrodzenie jest uzyskiwanie z tytułu:

• działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;
• działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki;
• produkcji audialnej i audiowizualnej;
• działalności publicystycznej;
• działalności muzealniczej w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej;
• działalności konserwatorskiej;
• prawa zależnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia;
• działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej.

Pamiętaj, że te trzy omówione powyżej przesłanki muszą być spełnione łącznie. Przy analizie możliwości zastosowania 50% KUP zachowaj szczególną czujność, ponieważ ma to realny wpływ na wysokość podatku i może być przedmiotem zainteresowania urzędu skarbowego.

Pamiętaj również, że 50% KUP nie mogą przekroczyć łącznie w skali roku kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej (w 2024 r. to 120 tyś. złotych).

Jeżeli łączna kwota zastosowanych 50% KUP przekroczy w danym roku wskazaną powyżej granicę, do przychodów związanych z prawami autorskimi nie możesz stosować żadnych zryczałtowanych kosztów.

Gwoli ścisłości, chcę w tym miejscu powiedzieć, że istnieje jeszcze możliwość stosowania wyższych kosztów niż tylko zryczałtowanych. Mianowicie, jeżeli udowodnisz, że koszty uzyskania przychodów były wyższe niż te zryczałtowane, możesz zastosować koszty w wysokości faktycznie poniesionej. Nie znam jednak żadnego freelancera, który korzystałby z tej możliwości. Zryczałtowane KUP są najczęściej bardziej korzystne niż bawienie się w wątpliwe dowodzenia poniesienia wyższych kosztów.

Jak obliczyć podatek?

Po ustaleniu wysokości kosztów uzyskania przychodu, przechodzimy do obliczenia podatku. Pokażę ci to na przykładzie, tak powinno być najłatwiej ci to zrozumieć.

Amerykańska firma zamawia u grafika makiety do aplikacji.

Umowa przewiduje, że prawa autorskie do makiet przechodzą na zamawiającego, a grafik otrzymuje 1000 USD jako wynagrodzenie.

Wynagrodzenie wpływa na PayPal w dniu 16.01.2024 r.

Grafik postanawia świadomie zakwalifikować całość otrzymanego wynagrodzenia jako przychód z praw majątkowych z zastosowaniem 50% KUP.

Żeby obliczyć podatek, grafik musi najpierw przeliczyć wynagrodzenie na złotówki.

Zgodnie z przepisami prawa podatkowego, przeliczenia dokonuje się według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Dniem uzyskania przychodu jest 16.01.2024 r.

Grafik odnajduje więc średni kurs USD ogłaszany przez NBP z dnia 15.01.2024 r.

Kurs ten wynosi 3,9963.

Grafik dokonuje przeliczenia otrzymanego w dolarach wynagrodzenia na złotówki.

1000 USD x 3,9963 = 3996,30 zł.

Następnie grafik oblicza koszty uzyskania przychodu.

3996,30 zł x 50% = 1998,15 zł

Dalej grafik oblicza dochód do opodatkowania.

3996,30 zł – 1998,15 zł = 1998,15 zł.

Zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej, grafik zaokrągla dochód. Ponieważ w tym przypadku końcówka wynosi mniej niż 50 gr, zaokrąglenie następuje w dół.

Dochód do opodatkowania wynosi więc 1998 zł.

Grafik stosuje 12% stawkę podatku i oblicza podatek.

1998 zł x 12% = 239,76.

Podatek również podlega zaokrągleniu, więc wynosi w tym przypadku 240 zł.

Kiedy i jak zapłacić podatek?

Ten artykuł dotyczy dochodu osiąganego bez pośrednictwa płatników. Zagraniczna firma nie odprowadza zaliczki w twoim imieniu w Polsce, tak jakby to miało miejsce przy współpracy z polską firmą.

Czy zaliczkę odprowadzasz zatem do urzędu skarbowego samodzielnie? To zależy od kwalifikacji przychodów.

Jeżeli uznasz wynagrodzenie za przychód z działalności wykonywanej osobiście, masz obowiązek odprowadzić zaliczkę w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymałeś wynagrodzenie, a jeżeli chodzi o wynagrodzenie otrzymane w grudniu – przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania rocznego.

Jeżeli umowę wykonywałbyś poza Polską, termin na zapłatę zaliczki ulega przedłużeniu – do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wróciłeś do kraju.

Jeżeli uznasz wynagrodzenie za przychód z praw majątkowych, nie masz obowiązku odprowadzać zaliczki w ciągu roku – rozliczenie nastąpi dopiero w ramach zeznania rocznego. Bądź jednak przygotowany, że w takiej sytuacji, może wyjść ci dopłata podatku, w zależności od zarobków w ciągu roku.

Obliczony podatek wpłacasz na swój indywidualny mikrorachunek podatkowy.

Zeznanie roczne

Niezależnie od tego, czy wpłacałeś zaliczki w ciągu roku, czy nie, w kolejnym roku masz obowiązek złożenia zeznania rocznego uwzględniającego przychody z roku poprzedniego.

Jeżeli w ciągu roku miałeś choć jeden dochód uzyskany bez pośrednictwa płatników, właściwą deklaracją jest w tym przypadku PIT-36. Jeżeli oprócz dochodów zagranicznych masz również „normalne” przychody od polskich firm, które wysyłają ci PIT-11, te przychody również wykazujesz w PIT-36.

Krótko mówiąc, choćby jeden dochód bez pośrednictwa płatników zmienia właściwą deklarację na PIT-36.

Przy wypełnianiu zeznania rocznego ponownie ujawnia się znaczenie kwalifikacji wynagrodzeń do określonych źródeł przychodów, ponieważ w deklaracji są oddzielne rubryki przypisane do konkretnych źródeł.

Na potrzeby zeznania rocznego warto w ciągu roku prowadzić tabelę ze wszystkimi wypłatami zagranicznymi:

• data otrzymania wynagrodzenia,
• źródło przychodów,
• kwota i waluta wynagrodzenia,
• średni kurs NBP zastosowany do przeliczenia,
• kwota po przeliczeniu na złotówki,
• data i wysokość odprowadzonej zaliczki.

Taka tabela ułatwia przygotowanie zeznania zarówno samodzielnie, jak i zlecenia tego komuś z zewnątrz.

Uwaga na podwójne opodatkowanie

Od zagranicznej firmy otrzymasz najczęściej wynagrodzenie w kwocie brutto. Gdyby jednak okazało się, że wypłacona kwota zostanie pomniejszona o podatek lokalny obowiązujący w danym państwie, nie zwalnia cię to z obowiązku rozliczenia podatku również w Polsce.

W takim przypadku, w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania sięgnąć trzeba do umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej przez Polskę z danym państwem. Sygnalizuję jedynie istnienie takiego problemu, nie wdając się w szczegóły. Martwić będziesz się wtedy, gdy wynagrodzenie rzeczywiście wpłynie na twoje konto pomniejszone o podatek pobrany za granicą.

W przypadku współpracy z amerykańską firmą,  w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania możesz zostać poproszony o wypełnienie specjalnego formularza. Tutaj dowiesz się więcej: formularz W-8BEN dla freelancera – o co chodzi i jak wypełnić?

Podsumowanie

Jeżeli otrzymujesz wynagrodzenie od zagranicznej firmy, która nie odprowadza za ciebie zaliczki na podatek w Polsce, samodzielnie musisz zatroszczyć się o rozliczenie podatku.

Kluczowe jest zakwalifikowanie wynagrodzenia do właściwego źródła przychodów. Najczęściej będzie to działalność wykonywana osobiście lub przychód z praw majątkowych.

W określonych przypadkach możesz skorzystać z 50% KUP.

W przypadku działalności wykonywanej osobiście, musisz płacić zaliczki w ciągu roku.

W kolejnym roku składasz zeznanie PIT-36 obejmujące wszystkie twoje przychody.

Indywidualna pomoc

Jeżeli potrzebujesz indywidualnej pomocy związanej z opodatkowaniem przychodów zagranicznych, napisz wiadomość na adres wojciech.wawrzak@prakreacja.pl.

Gotowe rozwiązania, np. wzory umów, znajdziesz w blogowym sklepie.

Jeżeli chcesz co tydzień dostawać na maila bezpłatne rozwiązanie jednego problemu prawnego, zapisz się do mojego newslettera. W wiadomości powitalnej otrzymasz również link do strony z bonusami.

Zdjęcie w nagłówku pobrane z serwisu Pexels, gdzie zostało dodane przez użytkownika Nataliya Vaitkevich.