Wyciek z Fakturowni: co zrobić i jak zgłosić naruszenie do UODO

Dostałeś od Fakturowni maila z „Zawiadomieniem o naruszeniu ochrony danych osobowych” i zastanawiasz się, czy to w ogóle Twój problem? Ja też go dostałem. Doradzam przedsiębiorcom w sprawach RODO, a 02.10.2026 sam złożyłem zgłoszenie do UODO, bo wystawiam faktury w Fakturowni od 2016 r.

„Fakturownia zgłosiła wyciek do UODO, więc ja nie muszę nic robić.”

To mit.

Poniżej przechodzę z Tobą drogę, którą sam przeszedłem:

  • czy w ogóle musisz zgłaszać,
  • formularz zgłoszeniowy pole po polu z gotowymi tekstami do przerobienia,
  • porządki wewnętrzne po wysłaniu.

Tekst powstał 2 października 2026 r. Przygotował go Claude Opus 5.5 na podstawie zgłoszenia do UODO, które przygotowaliśmy razem, gdy wyciek objął także moją kancelarię. Sprawdziłem go merytorycznie, ale z powodu presji czasu nie robiłem większych szlifów językowych.

Aktualizacja z 8 października 2026 r.: Fakturownia udostępniła panel ze szczegółami dla każdego konta. Dopisałem sekcję Panel Fakturowni: ocena ryzyka i zawiadomienie klientów o tym, co z niego wynika dla oceny ryzyka, zgłoszenia uzupełniającego i zawiadomienia klientów, ze wzorem zawiadomienia. Aktualizację również przygotował Claude Opus 5.5, na podstawie mojej dokumentacji naruszenia.

Aktualizacja z 12 października 2026 r.: po własnej wysyłce dopisałem, na co uważać przy limitach poczty, systemach mailingowych i odbiciach, jak dotrzeć do osób bez adresu e-mail i jak odpowiadać na reakcje klientów. Tę aktualizację również przygotował Claude Opus 5.5, na podstawie mojej dokumentacji naruszenia.

Prakreacja.pl

Fakturownia aktualizuje swój komunikat na stronie fakturownia.pl/incydent, więc zanim wyślesz zgłoszenie, sprawdź, czy nic się nie zmieniło.

Artykuł opisuje typową sytuację właściciela konta, który wystawia faktury osobom fizycznym, i nie stanowi, rzecz jasna, indywidualnej porady w Twoim przypadku.

Spis treści

Czy wyciek z Fakturowni to Twój problem?

Tak, jeśli wystawiasz faktury ludziom, a nie wyłącznie spółkom. Ale nawet gdybyś wystawiał tylko spółkom, to nadal możesz mieć w Fakturowni adresy e-mail osób fizycznych, które są już danymi osobowymi.

Fakturownia w swoim komunikacie rozdziela dwie grupy danych.

  • Za dane Twojego konta i jego użytkowników odpowiada ona sama i to ona zawiadamia Ciebie.
  • Za dane Twoich kontrahentów i innych osób, które wpisałeś do systemu, odpowiadasz Ty, bo jesteś ich administratorem, a Fakturownia przetwarza je tylko na Twoje polecenie.

Mail, który dostałeś, jest w tym drugim zakresie zgłoszeniem naruszenia od podmiotu przetwarzającego. Od tej chwili piłka jest po Twojej stronie. Fakturownia pisze wprost, że incydent dotyczy każdego konta.

Dane osobowe w Twoim koncie to nie tylko konsumenci. To także jednoosobowe działalności, które mają w nazwie imię i nazwisko właściciela, oraz adresy osób kontaktowych w rodzaju imie.nazwisko@firma.pl.

Jeśli przez lata fakturowałeś wyłącznie spółki na ogólny adres biuro@, danych osobowych w tej grupie może u Ciebie nie być. To rzadki przypadek, ale wtedy zgłoszenie nie jest potrzebne.

Zakres wycieku zależy od tego, od kiedy korzystasz z Fakturowni, bo pobieranie szło od najstarszych rekordów i zostało przerwane, zanim doszło do nowszych:

  • kontrahenci dodani przed 16 października 2024 r.: nazwa albo imię i nazwisko, NIP, adres, e-mail, telefon, numer rachunku, notatki,
  • faktury wystawione przed 22 marca 2021 r.: pełna treść,
  • faktury sprzed 6 czerwca 2019 r.: dodatkowo pozycje, czyli to, co kupił klient,
  • faktury z całego okresu: kwoty, dodatkowe pola opisowe, dane odbiorców i płatników,
  • eksporty i importy zlecone do 6 marca 2026 r.: w większości.

Osobna grupa to ok. 2250 kont, z których pobrano wszystkie dane z lat 2022–2026. Ich właściciele dostają wiadomość z zakresem właściwym dla ich konta, więc sprawdź, którą wersję masz Ty. Szczegóły dla każdego konta Fakturownia pokazuje w panelu po zalogowaniu. Piszę o nim niżej.

U mnie, przy koncie prowadzonym od 2016 roku, wyciekły karty kontrahentów z 8 lat i pełne faktury z 5 lat.

Prakreacja.pl

Kluczowe wnioski

Za dane kontrahentów odpowiadasz Ty, nie Fakturownia.

Mail od Fakturowni to zgłoszenie naruszenia od Twojego podmiotu przetwarzającego.

Im dłużej masz konto, tym więcej wyciekło; zakres dla swojego konta sprawdzisz w panelu.

Skoro to Twój problem, pierwsze pytanie brzmi: ile masz czasu.

72 godziny: od kiedy liczysz termin?

Zegar ruszył w chwili, w której dostałeś maila od Fakturowni, a nie w chwili włamania.

Prakreacja.pl

Rozporządzenie (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. (RODO), art. 33 ust. 1

W przypadku naruszenia ochrony danych osobowych, administrator bez zbędnej zwłoki – w miarę możliwości, nie później niż w terminie 72 godzin po stwierdzeniu naruszenia – zgłasza je organowi nadzorczemu właściwemu zgodnie z art. 55, chyba że jest mało prawdopodobne, by naruszenie to skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Do zgłoszenia przekazanego organowi nadzorczemu po upływie 72 godzin dołącza się wyjaśnienie przyczyn opóźnienia.

Kluczowe słowo to „stwierdzenie”.

Europejska Rada Ochrony Danych w wytycznych 9/2022 przyjmuje, że administrator stwierdza naruszenie, gdy ma rozsądną pewność, że doszło do incydentu, który naruszył dane osobowe. Gdy korzysta z podmiotu przetwarzającego, co do zasady następuje to w chwili, w której ten podmiot go poinformuje.

Fakturownia wysyła indywidualne zawiadomienia od 1 października 2026 r. od godz. 15:50 i uprzedza, że wysyłka może potrwać kilka godzin. Zapisz więc dokładną datę i godzinę, o której mail do Ciebie dotarł.

Dla większości termin upływa 4 października 2026 r., po południu albo wieczorem. Dni wolne od pracy go nie wydłużają.

Wyjątek dotyczy tych, którzy czytali wcześniejszy komunikat. Fakturownia zastrzega, że termin mógł ruszyć wcześniej, jeśli pewność dał Ci już jej komunikat z 29 września 2026 r. Ten komunikat mówił, że dostęp „mógł obejmować” dane wszystkich użytkowników, i dodawał: „wciąż ustalamy, których klientów dotyczy wyciek”. Moim zdaniem to za mało na pewność co do własnego konta, dlatego za moment stwierdzenia przyjąłem indywidualnego maila.

Takie podejście ma oparcie w doktrynie:

Warto podkreślić, że termin na dokonanie zgłoszenia liczony być powinien od momentu stwierdzenia naruszenia, a nie od chwili, gdy do administratora dotarła informacja o zdarzeniu, z którym może wiązać się naruszenie. (…) Jednak czas pomiędzy uzyskaniem informacji o zdarzeniu a oceną charakteru tego zdarzenia nie powinien być długi, a administrator powinien być w stanie wykazać, że podjął stosowne działania w celu dokonania tego rodzaju oceny bez zbędnej zwłoki.

P. Fajgielski, Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2025

UODO stawia jednak poprzeczkę niżej. Według poradnika urzędu administrator stwierdza naruszenie, gdy wie, że incydent dotyczy przetwarzanych danych i „może doprowadzić” do nieuprawnionego dostępu do nich.

Komentatorzy zwracają uwagę, że to odejście od kryterium pewności:

Zwrot „może doprowadzić”, jak w przypadku samej definicji naruszenia, przeczy więc idei pewności, pozostając w sferze prawdopodobieństwa.

P. Barta, M. Kawecki, P. Litwiński [w:] P. Litwiński (red.), Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Wybrane przepisy sektorowe. Komentarz, wyd. 2, 2025

Jeśli więc czytałeś komunikat z 29 września 2026 r., licz się z tym, że urząd uzna, że termin ruszył już wtedy. Zgłoś bez zwłoki i w polu o przyczynach opóźnienia napisz, kiedy i z czego dowiedziałeś się o incydencie.

Nie czekaj na komplet liczb. RODO pozwala przekazywać informacje etapami, więc składasz zgłoszenie wstępne, a uzupełniasz je szczegółami z panelu Fakturowni.

Jeśli nie zdążysz, zgłoś mimo to i dołącz wyjaśnienie przyczyn opóźnienia.

Paweł Fajgielski pisze wprost:

Przyjęty w rozporządzeniu termin 72-godzinny nie ma jednak charakteru bezwzględnego, o czym świadczy zarówno określenie „w miarę możliwości”, jak i zawarte w dalszej części komentowanego przepisu stwierdzenie „do zgłoszenia przekazanego organowi nadzorczemu po upływie 72 godzin dołącza się wyjaśnienie przyczyn opóźnienia”. Oznacza to, że administrator powinien starać się dotrzymać wskazanego terminu, jednak jeśli okaże się to nadmiernie trudne albo niemożliwe, zgłoszenie może być przekazane w terminie późniejszym, z jednoczesnym wyjaśnieniem powodów niedotrzymania wyznaczonego terminu.

P. Fajgielski, Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2025

Spóźnione zgłoszenie z wyjaśnieniem jest lepsze niż żadne.

Prakreacja.pl

Kluczowe wnioski

72 godziny liczysz co do zasady od otrzymania maila od Fakturowni, ale jeśli czytałeś komunikat z 29 września 2026 r., UODO może liczyć je od niego.

Zapisz datę i godzinę otrzymania maila, bo wpiszesz ją do formularza.

Nie czekaj na komplet liczb: złóż zgłoszenie wstępne i uzupełnij je danymi z panelu.

Zanim usiądziesz do formularza, ustal, czy w ogóle musisz zgłaszać.

Czy musisz zgłaszać naruszenie do UODO?

RODO zwalnia ze zgłoszenia tylko wtedy, gdy ryzyko dla ludzi jest mało prawdopodobne, a przy tym wycieku trudno to obronić.

Ktoś ma teraz:

  • imiona,
  • nazwiska,
  • adresy e-mail,
  • prawdziwą historię transakcji Twoich klientów.

To gotowy materiał na wiadomość w Twoim imieniu: zaległa faktura, nowy numer rachunku, pilna dopłata. Fakturownia ujmuje to krótko: „Oszuści znają kwoty i wiedzą, które faktury są nieopłacone”.

Sama Fakturownia oceniła ryzyko dla danych, których jest administratorem, jako wysokie i podsuwa tę ocenę jako punkt odniesienia.

Jak wygląda sytuacja bez ryzyka? UODO w swoim poradniku podaje jako przykłady braku ryzyka dane już publicznie dostępne, dane zaszyfrowane tak, że są nieczytelne dla osób nieupoważnionych, i incydenty, którym administrator definitywnie zaradził.

Paweł Fajgielski podaje podobny przykład:

Przykładem sytuacji, w której naruszenie ochrony danych wiąże się z małym prawdopodobieństwem naruszenia praw osób, których dane dotyczą, może być przypadek utraty danych osobowych wskutek awarii sprzętu komputerowego, w sytuacji, gdy dane udało się odzyskać z kopii zapasowej.

P. Fajgielski, Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2025

Kopia bazy na serwerach napastnika nie pasuje do żadnego z tych przykładów. Dane firmowe jednoosobowych działalności bywają publiczne w CEIDG, ale historia zakupów u Ciebie już nie.

W praktyce trudno więc obronić brak zgłoszenia, jeśli w koncie są imiona, nazwiska i adresy e-mail osób fizycznych. Najprostszy przypadek, w którym zgłoszenie nie jest potrzebne, to konto bez danych osób fizycznych.

Pamiętaj o rozróżnieniu, które wróci w formularzu. Zgłoszenie do UODO (art. 33 RODO) składasz, gdy jest ryzyko. Zawiadomienie samych klientów (art. 34 RODO) jest potrzebne dopiero przy ryzyku wysokim.

Formularz zapyta Cię wprost, czy ryzyko jest wysokie.

Ja odpowiedziałem „tak”, bo o ryzyku przesądza możliwość podszywania się pod mnie z prawdziwymi danymi transakcji, niezależnie od tego, czy klient kupił u mnie wzór za kilkanaście złotych, czy konsultację. Okoliczności łagodzące, takie jak wiek danych czy brak numerów PESEL, wpisałem do uzasadnienia.

Na niższą ocenę mogą wskazywać np. dane wyłącznie sprzed wielu lat, bez adresów e-mail i telefonów. Jeśli tak oceniasz swoje konto, uzasadnij to w zgłoszeniu i w rejestrze naruszeń.

Kalkulator, który Fakturownia udostępniła później w panelu, uznaje ryzyko za niewysokie także przy typowym koncie z adresami e-mail i treścią faktur. Co z tym zrobić, piszę w sekcji o panelu.

Co grozi, jeśli nie zgłosisz

Kary za niezgłoszenie nie są teorią. Prezes UODO nakłada je także wtedy, gdy do wycieku doszło u podmiotu przetwarzającego.

W decyzji DKN.5131.3.2021 z 21 czerwca 2021 r. agent ubezpieczeniowy, który przetwarzał dane na zlecenie ubezpieczyciela, wysłał dokument z danymi klienta na zły adres e-mail. Sam zgłosił to do UODO i tego samego dnia poinformował ubezpieczyciela. Ubezpieczyciel zgłoszenia nie złożył i dostał 159 176 zł kary za brak zgłoszenia i niezawiadomienie klienta.

To dokładnie mit z początku tego tekstu: zgłoszenie podmiotu przetwarzającego nie zastępuje zgłoszenia administratora.

Kary nie omijają małych podmiotów. W decyzji DKN.5131.16.2025 z 7 kwietnia 2026 r. firma obsługująca wspólnotę mieszkaniową jako podmiot przetwarzający wysłała rozliczenie opłat niewłaściwej osobie. Wspólnota naruszenia nie zgłosiła i dostała 4 852 zł kary.

Własna ocena ryzyka nie chroni, jeśli okaże się błędna:

Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że ocena ryzyka jest uprawnieniem administratora danych osobowych, lecz wbrew jego poglądowi błędna ocena ryzyka podlega sankcjonowaniu.

Wyrok NSA z 20 marca 2025 r., III OSK 210/22

Ryzyko nie kończy się na UODO. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że sam cyberatak nie przesądza, że administrator źle zabezpieczył dane, ale to administrator musi udowodnić, że jego zabezpieczenia były odpowiednie. Szkodą dla klienta może być przy tym już sama obawa przed nadużyciem danych:

(…) obawa przed ewentualnym wykorzystaniem przez osoby trzecie w sposób stanowiący nadużycie danych osobowych, jaką żywi osoba, której dane dotyczą, w następstwie naruszenia tego rozporządzenia może sama w sobie stanowić „szkodę niemajątkową” w rozumieniu tego przepisu.

Wyrok TSUE z 14 grudnia 2023 r., C-340/21, VB przeciwko Natsionalna agentsia za prihodite

Zgłoszenie, wpis w rejestrze i opis zastosowanych środków będą więc Twoimi dowodami także wtedy, gdy klient zażąda odszkodowania. Jeśli zapłacisz odszkodowanie za szkodę, za którą odpowiada Fakturownia, możesz domagać się od niej zwrotu.

Prakreacja.pl

Kluczowe wnioski

Jeśli masz w koncie dane osób fizycznych z adresami e-mail, brak zgłoszenia trudno obronić.

Zgłoszenie do UODO i zawiadomienie klientów to dwa różne obowiązki.

Odpowiedź „tak” przy wysokim ryzyku oznacza, że zawiadomisz klientów.

UODO karze za niezgłoszenie także wtedy, gdy wyciek był u podmiotu przetwarzającego, a klienci mogą żądać odszkodowania nawet za samą obawę przed nadużyciem danych.

Zanim otworzysz formularz, zabezpiecz konto, bo formularz zapyta, co już zrobiłeś.

Najpierw zabezpiecz konto w Fakturowni

Formularz zapyta Cię o środki już zastosowane, więc lepiej, żeby odpowiedź nie brzmiała „żadne”.

  • Ustaw nowe hasło do Fakturowni, a jeśli używałeś tego samego hasła gdzie indziej, zmień je także tam.
  • Włącz weryfikację dwuetapową, jeśli jeszcze jej nie masz.
  • Wygeneruj nowy klucz API, jeśli korzystasz z integracji, i wpisz go wszędzie, gdzie był stary.
  • Sprawdź listę użytkowników z dostępem do konta.
  • Sprawdź numer rachunku bankowego w ustawieniach i na fakturach, także tych wystawionych po 27 września 2026 r.

Z kluczem API uważaj szczególnie. Fakturownia wymieniła tokeny, ale dotychczasowe klucze nadal działają z adresów IP, z których korzystałeś wcześniej. Mój stary klucz działał bez przeszkód, dopóki nie wygenerowałem nowego, i dopiero wtedy przestał.

Nowy klucz wpisz w integracjach od razu po wygenerowaniu, bo stary przestaje wtedy działać i np. sklep przestanie wystawiać faktury. Potem sprawdź, czy pierwsza faktura po zmianie wystawiła się poprawnie.

Prakreacja.pl

Kluczowe wnioski

Hasło, weryfikacja dwuetapowa, nowy klucz API, użytkownicy i numer rachunku.

Dotychczasowy klucz API nadal działa z Twoich wcześniejszych adresów IP, więc wygeneruj nowy i od razu wpisz go w integracjach.

Wszystko, co zrobisz teraz, wpiszesz w formularzu jako środki zastosowane.

Zanim otworzysz formularz, zdecyduj, czy chcesz mieć do pomocy AI.

Jak przejść przez zgłoszenie z pomocą AI

Jeśli pracujesz z AI na koncie firmowym, możesz wziąć je do pomocy. Ja właśnie tak policzyłem dane do swojego zgłoszenia.

Warunek jest jeden: konto firmowe z umową powierzenia przetwarzania danych (DPA), na którym dostawca nie trenuje modeli na Twoich danych. Darmowa wersja czatu odpada, bo wkładasz do niej dane klientów.

Masz dwie drogi:

1. Bez dostępu do konta. Wklej do AI ten artykuł i treść maila od Fakturowni i poproś, żeby poprowadziło Cię przez formularz pole po polu. Dane klientów nie trafiają wtedy do AI wcale.

2. Z dostępem do konta. Jeśli Twoje narzędzie AI potrafi łączyć się z zewnętrznymi usługami, podepnij je do Fakturowni przez API, oczywiście nowym kluczem. Wrzuć ten artykuł i niech AI Cię prowadzi, a przy okazji policzy, ilu kontrahentów i ile faktur mieści się w datach wycieku, ilu z nich to osoby fizyczne i czy numer rachunku na fakturach się nie zmienił.

Tylko uwaga: czytaj wszystko, co AI Ci wygeneruje, zanim przepiszesz to do formularza.

W razie wątpliwości pytaj, kwestionuj i każ pokazać, skąd wzięło liczbę albo przepis, bo AI potrafi z pełnym przekonaniem podać zły artykuł albo zmyśloną datę. Zgłoszenie podpisujesz Ty, nie ono.

Klucz API daje dostęp do całego konta, także do zmiany i usuwania dokumentów. Pozwól AI tylko czytać i nie zlecaj mu porządków w koncie.

Prakreacja.pl

Kluczowe wnioski

Tylko konto firmowe z umową powierzenia i bez trenowania modeli na Twoich danych.

Bez API AI poprowadzi Cię przez formularz, z API dodatkowo policzy dane.

Czytaj wszystko, kwestionuj i każ pokazywać źródła.

Z AI albo bez, czas na formularz.

Formularz zgłoszenia do UODO pole po polu

Najprościej złożyć zgłoszenie przez usługę „Zgłoś naruszenie ochrony danych osobowych” na biznes.gov.pl. Podpisujesz je profilem zaufanym albo podpisem kwalifikowanym, a usługa jest bezpłatna.

To nie jedyna droga. Poradnik UODO wymienia też wysłanie wypełnionego formularza na skrzynkę ePUAP urzędu (/UODO/SkrytkaESP), pismem ogólnym albo pocztą tradycyjną.

Sam formularz też nie jest obowiązkowy:

PUODO (…) wprowadził formularze zgłoszenia naruszenia ochrony danych (…). Ich stosowanie nie jest jednak obowiązkowe. Wystarczy, by takie zgłoszenie spełniało wymogi w zakresie treści określone w art. 33 ust. 3 RODO.

P. Barta, M. Kawecki, P. Litwiński [w:] P. Litwiński (red.), Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Wybrane przepisy sektorowe. Komentarz, wyd. 2, 2025

Formularz warto jednak wypełnić, bo prowadzi przez wszystko, co zgłoszenie musi zawierać.

Nie zostawiaj tego na ostatnie godziny przed upływem terminu. Jeśli systemy zawiodą, UODO wyjątkowo dopuszcza maila na adres kancelaria@uodo.gov.pl, ale zgłoszenie trzeba potem potwierdzić jedną ze zwykłych dróg.

Poniżej znajdziesz wzory tekstów z mojego zgłoszenia, uproszczone tak, żeby pasowały do typowego konta. Fragmenty w nawiasach kwadratowych uzupełnij swoimi danymi.

Typ zgłoszenia i inne organy

Wybierz zgłoszenie wstępne.

Trzeba podać sygnaturę w wewnętrznym rejestrze naruszeń. Jeśli rejestru nie masz, załóż go przy okazji (piszę o tym niżej) i nadaj numer, np. N/1/2026.

Podaj też przybliżoną datę uzupełnienia zawiadomienia. Ja wpisałem datę za dwa tygodnie, bo do tego czasu Fakturownia powinna udostępnić panel.

W pytaniu o zgłoszenie innym organom zaznacz, że incydent został zgłoszony, a przy nazwach organów dopisz, kto to zrobił: Fakturownia zgłosiła go 29 września 2026 r. CERT Polska i Policji (Centralnemu Biuru Zwalczania Cyberprzestępczości). Sygnatur tych zgłoszeń nie znasz i nie musisz ich podawać.

Administrator, punkt kontaktowy i podmiot przetwarzający

Dane administratora to dane Twojej firmy. Przy jednoosobowej działalności jako stanowisko reprezentanta wpisz po prostu „Właściciel”.

Jeśli nie wyznaczyłeś inspektora ochrony danych, zaznacz to i podaj punkt kontaktowy: imię, nazwisko i adres e-mail, który naprawdę czytasz. Ja podałem adres ze swojej klauzuli informacyjnej, ściśle przeznaczony do komunikacji dotyczącej ochrony danych osobowych: odo@wojciechwawrzak.pl.

W polu o innych podmiotach wpisz Fakturownię jako podmiot przetwarzający: Fakturownia sp. z o.o., inspektor ochrony danych: iod@fakturownia.pl. Jako rolę podaj, że to dostawca serwisu do wystawiania faktur, przetwarzający dane na podstawie regulaminu powierzenia, w którego systemach doszło do naruszenia.

Czas naruszenia

Data stwierdzenia to data i godzina otrzymania maila od Fakturowni.

Sposób stwierdzenia: zawiadomienie podmiotu przetwarzającego (art. 33 ust. 2 RODO).

Okres naruszenia według Fakturowni: od 27 września 2026 r., ok. godz. 3:20, do 28 września 2026 r., ok. godz. 17:45.

Opis naruszenia

To najdłuższe pole i jedyne, w którym naprawdę opowiadasz, co się stało.

Prakreacja.pl

Wzór: opis naruszenia

Naruszenie wystąpiło w systemach podmiotu przetwarzającego Fakturownia sp. z o.o., z którego serwisu administrator korzysta od [miesiąc i rok] do wystawiania faktur. Według zawiadomienia podmiotu przetwarzającego osoba nieuprawniona uzyskała dostęp do jego systemów od 27.09.2026 (ok. 3:20) do 28.09.2026 (ok. 17:45) i skopiowała na własne serwery dużą część bazy danych serwisu, w tym dane z konta administratora. Podmiot przetwarzający usunął lukę 28.09.2026 o 18:01, a 29.09.2026 zgłosił naruszenie Prezesowi UODO oraz incydent CERT Polska i Policji.

Według podmiotu przetwarzającego z konta administratora pobrano: dane kontrahentów dodanych przed ok. 16.10.2024 (nazwa lub imię i nazwisko, NIP, adres, adres dostawy, e-mail, telefon, numer rachunku, notatka, pola własne); pełną treść faktur wystawionych przed ok. 22.03.2021; pozycje faktur wystawionych przed ok. 6.06.2019; kwoty, dodatkowe pola opisowe i dane dodatkowych stron faktur z całego okresu; płatności w zakresie, w jakim zostały wprowadzone; zawartość eksportów i importów zleconych do ok. 6.03.2026. Dla faktur wystawionych od 22.03.2021 nie pobrano nazwy nabywcy ani numeru faktury.

Według podmiotu przetwarzającego dane nie zostały dotychczas upublicznione. Zgłoszenie ma charakter wstępny: podmiot przetwarzający zapowiedział udostępnienie na koncie szczegółowych informacji o zakresie danych pobranych z konta administratora. Po ich otrzymaniu administrator złoży zgłoszenie uzupełniające.

Jeśli należysz do kont, z których pobrano wszystko z lat 2022–2026, zakres przepisz z wiadomości, którą dostałeś.

W wyborze sytuacji zaznacz tylko „nieuprawnione uzyskanie dostępu do informacji poprzez złamanie zabezpieczeń”. Fakturownia opisuje lukę w aplikacji, a nie złośliwe oprogramowanie, a opcja ze złośliwym oprogramowaniem otworzy dodatkowe pytania o okup i kopie zapasowe. Przyczyna to zewnętrzne działanie zamierzone, charakter to naruszenie poufności.

Liczba osób, kategorie danych i kategorie osób

Liczby podajesz przybliżone. Liczysz osoby, a nie faktury: klient z dziesięcioma fakturami to jedna osoba i dziesięć wpisów. Jeśli nie umiesz ich teraz policzyć, podaj szacunek i zaznacz w opisie, że uzupełnisz je po udostępnieniu panelu.

W danych podstawowych zaznacz zwykle:

  • nazwiska i imiona,
  • numer rachunku bankowego,
  • adres zamieszkania lub pobytu,
  • adres e-mail,
  • numer telefonu oraz „inne”, a w nim wpisz: NIP i dane transakcyjne (daty, kwoty, sposób i termin płatności, rodzaj zakupionej usługi lub produktu).

Pole „nazwa użytkownika i/lub hasło” zaznacz tylko wtedy, gdy Twoi kontrahenci zakładali konta w panelu kontrahenta. Fakturownia pobrała skróty haseł wyłącznie tam, gdzie kontrahent je ustawił, a u mnie nikt tego nie zrobił.

Dane szczególnych kategorii i dane o wyrokach zwykle zostawiasz puste. Wyjątek: jeśli z nazw produktów, notatek albo pól własnych da się wyczytać informacje o zdrowiu klientów, np. przy sprzedaży leków albo usług medycznych, zaznacz dane dotyczące zdrowia. W kategoriach osób zaznacz „klienci (obecni i potencjalni)” i opisz, kogo i jakiego okresu dotyczą dane, np. konsumenci i przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, dodani od [rok] do 16.10.2024.

Konsekwencje i ryzyko

Zaznacz utratę kontroli nad danymi, stratę finansową i „inne”. Strata finansowa należy do listy, bo formularz pyta o skutki możliwe, a fałszywe wezwanie do zapłaty kończy się właśnie nią.

Prakreacja.pl

Wzór: konsekwencje „inne”

Ryzyko otrzymywania wiadomości phishingowych i fałszywych wezwań do zapłaty podszywających się pod administratora, uwiarygodnionych prawdziwymi danymi transakcji.

Prakreacja.pl

Wzór: uzasadnienie wysokiego ryzyka

Skala naruszenia (ok. [liczba] osób); połączenie danych kontaktowych, w tym adresów e-mail, z prawdziwą historią transakcji, co umożliwia wiarygodne podszywanie się pod administratora i próby wyłudzeń; brak kontroli administratora nad dalszym wykorzystaniem skopiowanych danych. Podmiot przetwarzający ocenił ryzyko dla danych, których jest administratorem, jako wysokie i wskazał tę ocenę jako punkt odniesienia dla administratorów. Czynniki łagodzące: według wiedzy administratora brak danych szczególnych kategorii, numerów PESEL i danych dokumentów tożsamości; [jeśli dotyczy: znaczna część danych pochodzi sprzed kilku lat]; według podmiotu przetwarzającego dane nie zostały upublicznione.

Środki bezpieczeństwa i zaradcze

Trzy pola:

  • co stosowałeś do tej pory,
  • co robisz, żeby naruszenie się nie powtórzyło,
  • co robisz dla ludzi, których dane wyciekły.
Prakreacja.pl

Wzór: środki stosowane do tej pory

Przetwarzanie danych w serwisie Fakturownia.pl powierzone podmiotowi przetwarzającemu na podstawie Regulaminu powierzenia przetwarzania danych osobowych (art. 28 RODO), obejmującego obowiązek zgłaszania naruszeń administratorowi; dostęp do konta chroniony indywidualnym hasłem [i weryfikacją dwuetapową]. Według informacji podmiotu przetwarzającego naruszenie nastąpiło w jego infrastrukturze.

Prakreacja.pl

Wzór: środki zmniejszające ryzyko ponownego naruszenia

[Data]: zmieniono hasło do konta, [włączono weryfikację dwuetapową], wygenerowano nowy klucz API i unieważniono dotychczasowy, sprawdzono listę użytkowników z dostępem do konta oraz numer rachunku bankowego w ustawieniach i na fakturach. Planowane: wystąpienie do podmiotu przetwarzającego o informacje o przyczynie naruszenia i wdrożonych środkach (art. 28 ust. 3 lit. f i h RODO) oraz przegląd okresów przechowywania danych w serwisie.

Prakreacja.pl

Wzór: środki ograniczające skutki dla osób

Podmiot przetwarzający unieważnia dotychczasowe linki do panelu kontrahenta i wspólnie z CERT Polska monitoruje ewentualne upublicznienie danych. Administrator planuje zawiadomić osoby, których dane dotyczą: ostrzec przed wiadomościami podszywającymi się pod administratora i zalecić weryfikowanie każdej prośby o płatność lub zmianę numeru rachunku znanym wcześniej kanałem kontaktu.

Zawiadomienie osób

Wybierz „Nie, ale zostaną zawiadomione”, indywidualnie: „Tak”, a przy dacie „Nie znam jeszcze daty powiadomienia”.

Pole „Środki komunikacji” przyjmuje tylko krótki tekst, więc wpisz po prostu „poczta e-mail”. W polu na treść zawiadomienia napisz, że przekażesz ją w zgłoszeniu uzupełniającym. Treść dłuższą niż 4000 znaków dodaje się jako załącznik.

Naruszenie ma charakter transgraniczny, gdy przetwarzasz dane w kilku państwach UE albo gdy wyciek istotnie wpływa na osoby w więcej niż jednym państwie. Przy firmie z Polski, której klienci to w zdecydowanej większości osoby z Polski, zaznaczasz, że go nie ma.

Po wysłaniu dostaniesz numer sprawy, a później e-mail z potwierdzeniem doręczenia. Zachowaj oba, bo będą Ci potrzebne przy uzupełnieniu.

Prakreacja.pl

Kluczowe wnioski

Zgłoszenie wstępne, Fakturownia jako podmiot przetwarzający, data stwierdzenia z maila.

W sytuacji tylko „złamanie zabezpieczeń”, bez złośliwego oprogramowania.

Liczby mogą być szacunkowe, uzupełnisz je po udostępnieniu panelu.

Wysłanie formularza nie zamyka sprawy.

Po zgłoszeniu: rejestr i porządki

Wysłanie formularza zamyka pierwszy etap, ale nie całą sprawę.

Zacznij od rejestru naruszeń, jeśli go nie masz. RODO wymaga dokumentowania każdego naruszenia, także takiego, którego nie zgłaszasz.

Prakreacja.pl

Rozporządzenie (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. (RODO), art. 33 ust. 5

Administrator dokumentuje wszelkie naruszenia ochrony danych osobowych, w tym okoliczności naruszenia ochrony danych osobowych, jego skutki oraz podjęte działania zaradcze. Dokumentacja ta musi pozwolić organowi nadzorczemu weryfikowanie przestrzegania niniejszego artykułu.

Komentatorzy czytają ten przepis tak samo:

Literalne brzmienie tego przepisu (poprzez brak odwołania do art. 33 ust. 1 RODO) wskazuje, iż obowiązek ten dotyczy wszelkich sytuacji naruszenia ochrony danych osobowych, nawet tych, które nie podlegają zgłoszeniu organowi nadzorczemu ze względu na okoliczność, że jest mało prawdopodobne, że skutkowałoby ono ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych.

P. Barta, M. Kawecki, P. Litwiński [w:] P. Litwiński (red.), Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Wybrane przepisy sektorowe. Komentarz, wyd. 2, 2025

Wystarczy prosta tabela: sygnatura, data stwierdzenia, co się stało, czyje dane, ocena ryzyka, zgłoszenie do UODO (albo powód jego braku), zawiadomienie osób i status.

Napisz też do Fakturowni o informacje o przyczynie naruszenia i o tym, co zmieniła. Umowa powierzenia musi zobowiązywać ją do pomocy administratorowi i udostępniania informacji potrzebnych do wykazania zgodności (art. 28 ust. 3 lit. f i h RODO), więc to Twoje prawo, a nie uprzejmość.

Na koniec przejrzyj, jak długo trzymasz dane. Wyciek objął przede wszystkim najstarsze rekordy, więc każda faktura i karta kontrahenta trzymana dłużej, niż trzeba, powiększyła jego zakres.

Faktury przechowujesz do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co do zasady pięć lat od końca roku, w którym minął termin płatności podatku. W październiku 2026 r. to zwykle faktury wystawione do końca 2019 r., o ile przedawnienie nie zostało zawieszone ani przerwane, np. przez postępowanie podatkowe, i nie potrzebujesz faktur do sporu z klientem. Dla kart kontrahentów przepisy nie przewidują okresu przechowywania, więc trzymasz je tak długo, jak są Ci potrzebne.

Niczego nie usuwaj od razu, a dlaczego, wyjaśniam niżej. Zaplanuj przegląd na termin po zawiadomieniu klientów, wpisz go do rejestru naruszeń jako działanie zaradcze i powtarzaj raz w roku.

Prakreacja.pl

Kluczowe wnioski

Rejestr naruszeń prowadzisz zawsze, także bez zgłoszenia.

Od Fakturowni możesz żądać informacji o przyczynie i środkach.

Przegląd retencji zaplanuj na czas po zawiadomieniu klientów.

Kogo zawiadomić, podpowiada panel, choć nie zawsze trafnie.

Panel Fakturowni: ocena ryzyka i zawiadomienie klientów

Obiecałem wrócić, gdy Fakturownia pokaże szczegóły dla każdego konta. Pokazała, a w panelu czeka niespodzianka: kalkulator ryzyka ocenia typowe konto niżej, niż ja oceniłem swoje 2 października.

Najpierw jednak to, co w panelu znajdziesz.

Co jest w panelu

Panel „Naruszenie ochrony danych” znajdziesz po zalogowaniu do Fakturowni. Wchodź do niego sam, a nie z linku w mailu, bo oszuści podszywają się już pod wiadomości o wycieku.

Panel prowadzi przez pięć kroków:

  • Krok 1. Twoje dane jako użytkownika konta, za które odpowiada Fakturownia.
  • Krok 2. Osoby z Twoich faktur, których dane skopiowano, wraz z dokumentem „Informacja o naruszeniu dla administratora danych” i listą osób.
  • Krok 3. Kalkulator oceny ryzyka.
  • Krok 4. Formularz zgłoszenia do UODO wypełniony danymi z panelu, także w wariancie uzupełniającym.
  • Krok 5. Oznaczanie osób, które już zawiadomiłeś.

W drugim kroku potwierdzasz, że zapoznałeś się z informacją o naruszeniu. Fakturownia zapisuje datę i godzinę potwierdzenia i podaje je w dokumencie jako dowód, kiedy poznałeś szczegóły. Potwierdzenia nie cofniesz, więc klikaj po lekturze. Bez potwierdzenia kroki od trzeciego do piątego pozostaną zablokowane.

Pobierz informację o naruszeniu oraz listę osób i dołącz je do dokumentacji naruszenia. Lista przychodzi jako archiwum ZIP zaszyfrowane hasłem, które panel pokazuje przy pobraniu. Wbudowane narzędzia Windows i macOS tego szyfrowania nie obsługują, więc otworzysz je np. programem 7-Zip albo Keka.

W informacji dla administratora znajdziesz też dane, o których mail z 1 października nie wspominał, m.in. dodatkowe pola kart kontrahentów (np. REGON, adres korespondencyjny, osoba przyjmująca faktury), szablony wiadomości wysyłanych z fakturami i definicje faktur cyklicznych. Dopiszesz je w zgłoszeniu uzupełniającym.

Jeśli jeszcze nie zgłosiłeś naruszenia, panel nie daje Ci nowych 72 godzin, bo termin liczysz od maila. Pobierz z czwartego kroku gotowy formularz, zgłoś od razu i wyjaśnij opóźnienie.

Lista osób może być niepełna

Pisałem, że z zawiadomieniami warto poczekać na panel, bo pokaże, czyje dane pobrano. Pokazał, ale liczbę osób sprawdź, zanim przepiszesz ją do zgłoszenia albo zbudujesz na niej wysyłkę. Sama Fakturownia o to prosi.

U mnie panel pokazał mniej więcej o jedną piątą osób mniej, niż wynikało z danych konta. Lista łączy w jeden wiersz karty kontrahentów o tej samej nazwie i tym samym NIP, nawet gdy to różni ludzie z różnymi adresami e-mail. Trafiło to u mnie w karty z nazwą zastępczą, w których imię i nazwisko stało w innych polach.

W zgłoszeniu to tylko zaniżona liczba. Przy zawiadomieniach to ludzie, do których wiadomość nie dotrze.

Jeśli więc będziesz zawiadamiał, adresy bierz z własnych danych, w zakresie z informacji dla administratora. U większości kont to karty kontrahentów sprzed 16 października 2024 r., faktury sprzed 22 marca 2021 r., a do tego odbiorcy i płatnicy z faktur z całego okresu oraz nabywcy z faktur cyklicznych, jeśli je masz. Listę z panelu traktuj jako minimum, które musi się w nich zmieścić. Jeśli pracujesz z AI podpiętym do Fakturowni przez API, jak opisałem wyżej, policzy to za Ciebie.

Kalkulator ryzyka

Kalkulator w trzecim kroku przechodzi przez trzy etapy.

Najpierw pyta o pięć okoliczności, z których każda przesądza o ryzyku wysokim dla osób, których dotyczy:

  • dane o zdrowiu i inne dane szczególnych kategorii, także pośrednio, np. z nazw usług gabinetu,
  • PESEL, dane dokumentu tożsamości albo dane logowania,
  • dane ujawniające sytuację majątkową osoby prywatnej, np. zadłużenie albo windykację,
  • dzieci i osoby szczególnie narażone, gdy do nich kierujesz działalność,
  • działalność, która sama coś o kliencie mówi albo jest objęta tajemnicą zawodową, jak gabinet, apteka czy kancelaria.

Potem pyta, czy wszystkie dane były i tak jawne, np. w CEIDG. Jeśli masz choćby prywatne adresy e-mail, telefony albo treść faktur, odpowiedź brzmi „nie”.

Na końcu liczy punkty według metodyki ENISA, unijnej agencji do spraw cyberbezpieczeństwa. Typowe konto, czyli imiona i nazwiska, dane kontaktowe, NIP, adresy i treść faktur, dostaje 1,75 pkt: 1 pkt za rodzaj danych razy 1 za pełną identyfikowalność, plus 0,25 pkt za skopiowanie bez śladów publikacji i 0,5 pkt za działanie w złym zamiarze. Ryzyko wysokie zaczyna się od 3 pkt.

Według kalkulatora wynik 1,75 pkt to ryzyko, ale nie wysokie: zgłoszenie do UODO tak, zawiadomienie klientów nie. Numer rachunku i informacja o zapłacie wyniku nie podnoszą, bo według tej metodyki dają tylko minimalny wgląd w sytuację finansową.

Kalkulator podpowiada, ale nie rozstrzyga. W polu „Ocena końcowa” możesz wybrać inny wynik, gdy działają okoliczności, których kalkulator nie zna. Musisz je wtedy opisać w uzasadnieniu.

Fakturownia przyjmuje, że przy typowych danych fałszywe faktury, wezwania do zapłaty na podmieniony rachunek i podszywanie się są realne, ale zwykle niegroźne dla osoby. Kalkulator nie uwzględnia sytuacji, w której klienci przywykli dostawać od Ciebie wiadomości z linkami i plikami i klikać je bez namysłu.

U mnie to maile o aktualizacjach pakietów dokumentów ze sklepu. Kupujący dostają ode mnie link do pobrania nowej wersji. Oszust, który zna ich imiona, nazwiska i dawne zakupy, może wysłać identycznie wyglądającą „aktualizację” z plikiem ze złośliwym oprogramowaniem. Dla klienta będzie nie do odróżnienia, a skutkiem może być przejęcie jego komputera.

To samo dotyczy linków do płatności, kursów, plików albo faktur: realne skutki wycieku mogą być wtedy poważniejsze, niż kalkulator zakłada dla typowych danych z faktur.

Dlatego oceniłem ryzyko jako wysokie dla wszystkich, ten mechanizm opisałem w dokumentacji naruszenia i zawiadamiam każdą osobę, do której mam adres e-mail. Klientów kancelarii obejmuje zresztą już pierwszy etap kalkulatora, bo kancelaria to działalność objęta tajemnicą zawodową.

Jeśli w zgłoszeniu wstępnym zaznaczyłeś ryzyko wysokie

Jeśli tak jak ja odpowiedziałeś w formularzu „tak”, a kalkulator pokazuje teraz 1,75 pkt, masz dwie obronne drogi:

1. Zostajesz przy ryzyku wysokim. W uzasadnieniu opisujesz okoliczności, których kalkulator nie uwzględnia, i zawiadamiasz osoby.

2. Obniżasz ocenę do ryzyka. Robisz to w zgłoszeniu uzupełniającym i uzasadniasz tym, czego 2 października nie wiedziałeś: zakresem danych z panelu, np. brakiem numerów PESEL i danych szczególnych kategorii, wynikiem kalkulatora i brakiem okoliczności, które podnosiłyby ryzyko. RODO pozwala przekazywać informacje etapami, a ocena może się zmienić, gdy dostajesz nowe dane.

Trzeciej drogi nie ma: nie zostawiasz w UODO ryzyka wysokiego bez zawiadomienia osób. Wyjątki od tego obowiązku przy tym wycieku praktycznie nie zachodzą, bo dane skopiowano w czytelnej postaci, więc taka para odpowiedzi to gotowy dowód, że obowiązku nie wykonałeś.

Ocena nie musi być jednakowa dla wszystkich. Wysokie ryzyko może dotyczyć tylko części osób, np. tych, którym wysyłasz linki, i wtedy zawiadamiasz tylko je, a w zgłoszeniu opisujesz obie grupy.

Prakreacja.pl

Moim zdaniem obniżenie jest w porządku, jeśli Twoi klienci nie dostają od Ciebie wiadomości z linkami i plikami, a w danych nie ma niczego ponad typowe dane z faktur. Jeśli dostają, zostałbym przy ryzyku wysokim. To jednak Twoja ocena Twojej działalności i to Ty będziesz jej bronić.

Działa to też w drugą stronę. Panel oznacza etykietą „Możliwy PESEL” ciągi cyfr o budowie numeru PESEL, także wpisane zamiast NIP albo w uwagach. Sprawdź każdą, bo liczą się tylko potwierdzone numery, a potwierdzony PESEL kalkulator traktuje jako ryzyko wysokie dla tej osoby, nawet jeśli w zgłoszeniu wstępnym odpowiedziałeś „nie”.

Jak wysłać zawiadomienia

Fakturownia zawiadomień za Ciebie nie wyśle. W piątym kroku tylko oznaczasz, kogo, kiedy i jakim kanałem zawiadomiłeś.

Zawiadomień nie wiąże termin 72 godzin, tylko „bez zbędnej zwłoki”. Czekanie na panel miało sens, bo pokazał, kogo zawiadomić, ale ten powód już odpadł, więc wysyłka powinna ruszyć w najbliższych dniach. W dokumentacji zapisz, że czekałeś na panel i kiedy go udostępniono.

Formy RODO nie narzuca. Wykonanie obowiązku musisz jednak umieć wykazać:

Ogólne rozporządzenie o ochronie danych nie przewiduje wymagań w zakresie formy zawiadomienia, jednak administrator powinien móc wykazać, w razie potrzeby, że wykonał obowiązek zawiadomienia zgodnie z przepisami RODO (…).

P. Barta, M. Kawecki, P. Litwiński [w:] P. Litwiński (red.), Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Wybrane przepisy sektorowe. Komentarz, wyd. 2, 2025

Przy wysyłce mailem:

  • wysyłasz osobną wiadomość: nie newsletter, nie przy fakturze, nie z reklamą,
  • nie dajesz linków ani załączników i piszesz to w samej wiadomości, bo zawiadomienie z linkiem wygląda jak kolejna próba wyłudzenia,
  • w polu „Do” wpisujesz siebie, a adresatów wyłącznie w „UDW”, bo adresy w „Do” albo „DW” zobaczy każdy odbiorca, a to byłoby kolejne naruszenie, tym razem Twoje,
  • najpierw wysyłasz próbę na dwa własne adresy w UDW i w otrzymanej wiadomości sprawdzasz, że drugiego adresu nie widać,
  • adresy z oczywistą literówką w domenie, np. gmial.com, odkładasz przed wysyłką i traktujesz jak odbicia, bo poprawiony na oko adres może należeć do kogoś innego.

Dostawca poczty i dostawca systemu mailingowego przetwarzają dane klientów na Twoje zlecenie, więc przy każdej drodze wysyłki sprawdź, czy masz z dostawcą umowę powierzenia. Przy skrzynce firmowej zwykle masz ją od dawna, bo korespondencja z klientami idzie przez nią na co dzień.

Pilnuj limitów poczty. Google Workspace przyjmuje w jednej wiadomości najwyżej 500 adresatów spoza firmy, a w ciągu doby 2 000 różnych adresatów zewnętrznych, liczonych w kroczącym oknie 24 godzin, nie od północy. Po przekroczeniu może zablokować wysyłkę nawet na 24 godziny, także zwykłej korespondencji z klientami. W innej poczcie sprawdź limity przed wysyłką.

Większą listę dziel więc na paczki i rozłóż na kilka dni. Ja rozłożyłem wysyłkę na trzy dni, po cztery paczki po ok. 420 adresów, a dwa ostatnie dni zaplanowałem w Gmailu z góry. Trzeci dzień się nie wysłał, choć od poprzedniej paczki minęła ponad doba. Wiadomości leżały w folderze Wysłane, więc wyglądały na wysłane, a jedynym śladem blokady był krótki komunikat Gmaila o osiągniętym limicie, ukryty wśród kilkuset powiadomień o odbiciach. Zauważyłem to po dwóch dniach i wysłałem te paczki jeszcze raz.

Dlatego po każdej paczce przejrzyj skrzynkę pod kątem wiadomości od systemu pocztowego (w Gmailu od nadawcy mailer-daemon). To, że wiadomość jest w Wysłanych, nie znaczy, że wyszła.

Jeśli wysyłasz przez system mailingowy, np. ten od newslettera, sprawdź w nim jeszcze kilka rzeczy:

  • wyłącz śledzenie otwarć i kliknięć oraz przepisywanie linków, a stopkę z linkiem do wypisu ogranicz, jeśli system na to pozwala, bo zawiadomienie, które ostrzega przed linkami, samo nie powinno ich mieć,
  • klientów wgraj do osobnej grupy, nie dopisuj ich do listy newslettera i usuń ich z systemu po wysyłce, bo nie zapisywali się na Twoje maile marketingowe,
  • uważaj na stare adresy: systemy mailingowe pilnują odsetka odbić, a lista sprzed lat może go przekroczyć i skończyć się wstrzymaniem konta razem z newsletterem; u mnie z dwóch pierwszych dni wysyłki trwale odbiło się prawie 9% adresów.

Raport doręczeń dla każdego adresu to plus systemu mailingowego, ale tylko wtedy, gdy go przejrzysz. System nie odeśle Ci powiadomień o odbiciach jak zwykła poczta, więc łatwo uznać, że zawiadomienie dostali wszyscy. Po wysyłce pobierz raport i sprawdź każdy status inny niż doręczony: twarde i miękkie odbicia, blokady po stronie odbiorcy, a także adresy, do których system w ogóle nie wysłał, bo wcześniej wypisały się z newslettera albo trafiły na jego listę blokowanych. Ktoś taki zawiadomienia nie dostał i potrzebuje innego kanału.

Zachowaj listę adresatów z datami, treść wiadomości i wysłane wiadomości. Odbicia zbierz dopiero po kilku dniach: część wraca od razu, część najpierw jako powiadomienie o opóźnieniu, a ostateczna informacja o niedoręczeniu przychodzi po zakończeniu ponawiania. U mnie Gmail ponawiał doręczenie przez trzy doby. Osobom, do których mail nie dotarł, przekaż informację innym kanałem, jeśli go masz, np. listem albo SMS-em.

Czy musisz sprawdzać, czy klient zawiadomienie dostał? Potwierdzenia przeczytania nie potrzebujesz. RODO każe zawiadomić i umieć to wykazać, a EROD zaleca kanał, który daje największą szansę dotarcia do wszystkich, w razie potrzeby kilka kanałów naraz. Wiadomość, która nie wróciła, uznajesz więc za doręczoną. Z odbiciem jest inaczej: wiesz wtedy, że zawiadomienie nie dotarło, ale też to, że ten adres nie działa, także dla oszusta. Najpierw oceń więc, czy ryzyko dla tej osoby wciąż jest wysokie, tak jak przy osobach bez adresu e-mail niżej. Jeśli przesądzało o nim podszywanie się w mailach, ten powód odpadł, co opisujesz w dokumentacji. Jeśli ryzyko zostaje z innego powodu, zawiadamiasz innym kanałem, który masz albo znajdziesz, np. w CEIDG, a gdy żadnego nie ma, zapisujesz to i przekazujesz informację przy najbliższym kontakcie. Listu nie wysyłaj odruchowo: list w sprawie zakupu sprzed lat budzi więcej niepokoju niż mail, a pod starym adresem może go otworzyć ktoś obcy.

Osoby bez adresu e-mail oceniasz osobno. Jeśli o wysokim ryzyku przesądza podszywanie się pod Ciebie w mailach, a do kogoś nie masz maila ani telefonu, ten powód go nie dotyczy, co opisujesz w dokumentacji. Jeśli ryzyko zostaje dla niego wysokie z innego powodu, zawiadamiasz go listem.

Kosztem listów się nie zasłonisz. Wyjątek od indywidualnego zawiadomienia przy „niewspółmiernie dużym wysiłku” UODO i sądy czytają wąsko: przy tym samym pojęciu w obowiązku informacyjnym uznały, że wysyłka listów na znane adresy takim wysiłkiem nie jest, nawet gdy dużo kosztuje.

Do przedsiębiorców często dotrzesz bez listów. Wpis w CEIDG pokazuje adres e-mail, telefon, stronę internetową i adres do e-Doręczeń, jeśli przedsiębiorca je podał, a znajdziesz go po NIP-ie z faktury. Ja z 262 osób z NIP-em, do których nie miałem maila, dotarłem tak do 142: do 60 mailem z CEIDG albo ze strony firmy, a do 82 e-Poleconym na adres do e-Doręczeń. Jeden e-Polecony może iść do wielu adresatów naraz, a w sklepie Poczty Polskiej paczka 10 sztuk kosztuje 20,79 zł. Taki adres masz z innego źródła niż własne dane, więc w wiadomości napisz, skąd go wziąłeś i że używasz go tylko do tego ostrzeżenia.

Wzór zawiadomienia

Fakturownia daje w panelu własny szablon zawiadomienia, ułożony pod PESEL, dane szczególnych kategorii, dzieci i sytuację finansową. Jeśli o wysokim ryzyku przesądza u Ciebie podszywanie się pod Ciebie, poniżej masz wzór oparty na zawiadomieniu, które wysłałem swoim klientom. Zakres danych przepisz z informacji dla administratora z drugiego kroku, zwykłymi słowami.

Prakreacja.pl

Wzór: zawiadomienie osób

Temat: Zawiadomienie o naruszeniu ochrony Państwa danych osobowych

Dzień dobry,

zgodnie z art. 34 RODO zawiadamiam, że Państwa dane osobowe znalazły się wśród danych skopiowanych bez uprawnienia z serwisu Fakturownia.pl, w którym od [rok] wystawiam faktury [klientom mojej firmy].

Ta wiadomość nie zawiera linków do stron internetowych ani załączników. Nie proszę w niej o żadną płatność ani o podanie danych.

Co się stało
27 i 28 września 2026 r. osoba nieuprawniona włamała się do systemów Fakturownia sp. z o.o., czyli firmy, która na moje zlecenie przechowuje dane potrzebne do faktur, i skopiowała dużą część jej bazy danych. Fakturownia zawiadomiła mnie o tym 1 października 2026 r., a [data] zgłosiłem naruszenie Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Włamanie nastąpiło w systemach Fakturowni, nie w moich.

Jakie dane skopiowano
[Zakres z informacji dla administratora, np.: imię i nazwisko lub nazwa firmy, NIP, adres, adres e-mail, numer telefonu oraz numer rachunku bankowego, jeśli został podany. Z faktur wystawionych przed mniej więcej 22 marca 2021 r. skopiowano również ich treść, czyli numer, daty, kwoty i sposób płatności, a z faktur sprzed mniej więcej 6 czerwca 2019 r. także nazwy kupionych produktów lub usług. Z faktur wystawionych później skopiowano kwoty, ale bez nazwy nabywcy i numeru faktury.] Wśród tych danych nie było [numerów PESEL, danych z dokumentów tożsamości, haseł ani danych kart płatniczych].

Co może się stać
Według Fakturowni skopiowane dane nie zostały dotąd nigdzie opublikowane. Największe zagrożenie to wiadomości e-mail, SMS-y i telefony od oszustów, którzy podszywają się pod moją firmę, Fakturownię, bank lub urząd. Mogą brzmieć wiarygodnie, bo oszuści znają Państwa prawdziwe dane, a czasem także szczegóły dawnych zakupów, na przykład numer faktury czy kwotę. Zwykle chcą nakłonić do przelewu na wskazany rachunek, do kliknięcia w link, do pobrania pliku albo do podania hasła lub kodu.

[Jeśli wysyłasz klientom wiadomości z linkami lub plikami:]
Wiadomości o [aktualizacjach, dostępie do kursu]
Osoby, które kupiły u mnie [produkt], dostają ode mnie wiadomości [o czym] z linkiem do [czego]. Oszust może podrobić taką wiadomość i podsunąć w niej fałszywy link albo plik ze złośliwym oprogramowaniem. [Nigdy nie proszę w nich o zapłatę, hasło ani dane karty.] Adres nadawcy da się podrobić, więc jeśli taka wiadomość budzi choćby cień wątpliwości, proszę nie klikać, tylko zapytać mnie mailem.

Co zalecam

  • Jeśli dostaną Państwo prośbę o zapłatę, o zmianę numeru rachunku albo o nietypowy przelew, która powołuje się na moją firmę, proszę przed zapłatą potwierdzić ją u mnie: [adres e-mail lub telefon] albo kanałem znanym z naszej wcześniejszej korespondencji. Proszę nie odpowiadać na samą podejrzaną wiadomość.
  • Proszę nie klikać w linki i nie otwierać załączników w nieoczekiwanych wiadomościach o fakturach, zaległościach lub zwrotach.
  • Proszę nikomu nie podawać haseł, kodów BLIK, kodów z SMS-ów ani danych karty, nawet jeśli rozmówca zna Państwa dane.
  • Podejrzane SMS-y można przesłać do CERT Polska na numer 8080.
  • Jeśli pieniądze już trafiły na rachunek wskazany przez oszusta, proszę od razu zadzwonić do swojego banku, a potem zawiadomić Policję i zachować wiadomości jako dowód.

Co zrobiłem
[Twoje działania, np.: zmieniłem dane dostępowe do konta w Fakturowni i sprawdziłem, że nikt nie zmienił numeru rachunku na moich fakturach.] Fakturownia odcięła dostęp osobie nieuprawnionej i razem z CERT Polska sprawdza, czy dane nie pojawią się w internecie.

Jeśli mają Państwo pytania, proszę pisać na adres [adres e-mail].

[Imię i nazwisko, firma]

Odpowiedzi po zawiadomieniu

Licz się z odpowiedziami. Na około 5 tys. zawiadomień dostałem około 20 odpowiedzi od ludzi. Większość to podziękowania, kilka to pytania, czy trzeba coś jeszcze zrobić, było jedno żądanie usunięcia danych i jeden zarzut, że przez mój wyciek ktoś dostaje falę spamu.

Te odpowiedzi giną w skrzynce. U mnie przyszły razem z kilkuset powiadomieniami o odbiciach i kilkoma autoodpowiedziami, a zarzut wyglądał jak jedno z kilkudziesięciu „Re:”. Przeczytaj każdą odpowiedź w treści, nie po temacie. Przez kolejne tygodnie przeglądaj nową pocztę także pod kątem słów takich jak „wyciek” czy „RODO”, bo ktoś może napisać nowego maila z innym tematem.

Na żądanie usunięcia danych odpowiadasz najpóźniej w ciągu miesiąca. Dane, których okres przechowywania minął, usuń, a w odpowiedzi napisz, co usunąłeś. Faktury, które musisz jeszcze przechowywać, zostają, i to też piszesz. Sam adres e-mail możesz zostawić w dokumentacji naruszenia, bo musisz umieć wykazać, komu wysłałeś zawiadomienie. Odpowiedź wysyłasz dopiero po usunięciu, nie przed.

Na zarzut odpowiedz spokojnie i faktami: skąd masz dane tej osoby, gdzie nastąpiło włamanie i co zrobiłeś po nim. Nie potwierdzaj związku spamu z wyciekiem, jeśli go nie znasz, i nie obiecuj odszkodowania. Poproś o przesłanie wiadomości, które podszywają się pod Ciebie, i dołącz je do dokumentacji naruszenia.

Zgłoszenie uzupełniające

Na koniec zostaje zgłoszenie uzupełniające. Składasz je tym samym formularzem, z datą zgłoszenia wstępnego i sygnaturą sprawy z UODO. W czwartym kroku panel da Ci formularz wypełniony danymi z panelu. Pola podświetlone na żółto sprawdź, a przed wysłaniem usuń wskazówki i podświetlenie.

Wpisz w nim:

  • liczbę osób i wpisów sprawdzoną z własnymi danymi, a w opisie sposób jej policzenia,
  • kategorie danych, o których Fakturownia poinformowała dopiero w panelu,
  • ocenę ryzyka z uzasadnieniem, a jeśli zmieniasz ją względem zgłoszenia wstępnego, także powód zmiany,
  • przy zawiadomieniu osób: datę, liczbę zawiadomionych, kanał i treść wiadomości albo informację, że ich nie zawiadamiasz, bo ryzyko nie jest wysokie.

Nie odkładaj go. Jeśli zawiadamiasz klientów, złóż je, gdy zbierzesz ostateczne odbicia, czyli kilka dni po ostatniej paczce, żeby od razu wpisać daty i liczby.

Prakreacja.pl

Kluczowe wnioski

Potwierdzenie w drugim kroku jest datowane i nieodwracalne, więc klikasz po lekturze.

Liczbę osób z panelu sprawdzasz z własnymi danymi, a adresy do zawiadomień bierzesz z kart i faktur.

Typowe konto to w kalkulatorze 1,75 pkt: zgłoszenie tak, zawiadomienie nie, chyba że działa okoliczność, której kalkulator nie zna.

Ryzyka wysokiego w UODO nie zostawiasz bez zawiadomienia: albo zawiadamiasz, albo obniżasz ocenę w zgłoszeniu uzupełniającym z uzasadnieniem.

Zawiadomienie to osobna wiadomość w UDW, bez linków i załączników, poprzedzona próbą na własnych adresach.

Wiadomość w Wysłanych albo ze statusem „wysłana” w systemie mailingowym to jeszcze nie doręczenie: po każdej paczce sprawdzasz komunikaty albo raport, a odbicia zbierasz po kilku dniach.

Zostaje jedna rzecz, której nie warto robić w nerwach.

Realizm: czego nie robić w panice

Nie kasuj starych danych przed zawiadomieniem klientów.

Kiedy przy własnym zgłoszeniu zobaczyłem, ile starych faktur trzymam w koncie, chciałem je od razu usunąć. Część z nich dawno przekroczyła okres przechowywania, więc odruch był zrozumiały.

Tyle że dane już zostały skopiowane i ich usunięcie nie zmniejszy skutków tego wycieku. Za to stare karty kontrahentów to często jedyne miejsce, w którym masz adresy e-mail ludzi, których masz zawiadomić.

Usunięcie jest nieodwracalne. Porządki zrób, ale po zawiadomieniu.

Przy okazji porządków przyda Ci się jedna informacja: Fakturownia potrafi sama zakładać karty kontrahentów przy wystawianiu dokumentów, np. ze sklepu internetowego. Książka adresowa rośnie więc z każdą fakturą i warto ją okresowo czyścić z osób, z którymi współpraca dawno się skończyła.

I jeszcze jedno, uczciwie. Indywidualnie nie dam rady pomóc każdemu, kto pisze do mnie w sprawie zgłoszenia. Ten tekst jest moją odpowiedzią dla wszystkich i zaktualizuję go, gdy pojawią się nowe ustalenia.

Inaczej jest z porządkami po wycieku. Przegląd retencji, rejestr naruszeń i odświeżenie dokumentacji RODO nie muszą się wydarzyć w ciągu 72 godzin, a przy nich mogę Ci pomóc, gdy opadnie kurz.

Prakreacja.pl

Ratunku, pomocy

Przy pilnym zgłoszeniu nie dam rady pomóc indywidualnie każdemu, dlatego zebrałem wszystko w tym tekście.

Jeśli po zgłoszeniu chcesz uporządkować retencję danych, rejestr naruszeń albo całą dokumentację RODO, napisz na adres wojciech.wawrzak@prakreacja.pl.

Potrzebujesz wzorów do uporządkowania dokumentacji ochrony danych w firmie? W sklepie znajdziesz mój zestaw dokumentów z objaśnieniami do samodzielnego dostosowania: Pakiet RODO.


Praliny PraKreacji
Prawo dla Kreatywnych na słodko!

Sprawy z mojego biurka, opowiedziane bez prawniczego żargonu. Pokazuję, jak je rozwiązuję i co z nich wynika dla spokoju Twojej działalności.

Wypełnij formularz, potwierdź zapis, 
a w wiadomości powitalnej otrzymasz pierwsze pudełko Pralin – materiały bonusowe.

Źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę zgłaszać naruszenie do UODO, skoro Fakturownia już je zgłosiła?

Tak. Za dane Twoich kontrahentów odpowiadasz Ty jako administrator, a zgłoszenie Fakturowni nie zastępuje Twojego.

Od kiedy liczyć 72 godziny na zgłoszenie wycieku z Fakturowni?

Co do zasady od otrzymania indywidualnego maila od Fakturowni. Jeśli wcześniej czytałeś jej komunikat z 29 września 2026 r., UODO może uznać, że termin ruszył już wtedy.

Czy panel Fakturowni daje nowe 72 godziny na zgłoszenie naruszenia?

Nie. Termin liczysz od otrzymania maila od Fakturowni, a panel tylko uzupełnia informacje. Jeśli jeszcze nie zgłosiłeś, zgłoś od razu i wyjaśnij opóźnienie.

Co jeśli nie zdążę zgłosić naruszenia w ciągu 72 godzin?

Zgłoś mimo to. Do spóźnionego zgłoszenia dołączasz wyjaśnienie przyczyn opóźnienia.

Czy muszę zgłaszać, jeśli wystawiam faktury tylko firmom?

To zależy. Jednoosobowe działalności z imieniem i nazwiskiem w nazwie oraz imienne adresy osób kontaktowych to dane osobowe, więc zgłoszenie zwykle i tak będzie potrzebne.

Czy muszę zawiadomić wszystkich klientów, których dane były w Fakturowni?

Nie zawsze. Zawiadamiasz tylko osoby, dla których ryzyko jest wysokie, i tylko te, których dane skopiowano. Kalkulator w panelu Fakturowni ocenia typowe dane z faktur jako ryzyko, ale nie wysokie, a ocenę podnosisz, gdy działają okoliczności, których kalkulator nie zna.

Co zrobić, jeśli w zgłoszeniu wstępnym zaznaczyłem wysokie ryzyko, a kalkulator pokazuje niższe?

Wybierz jedną z dwóch dróg: zostań przy wysokim ryzyku i zawiadom osoby albo obniż ocenę w zgłoszeniu uzupełniającym z uzasadnieniem. Nie zostawiaj w UODO wysokiego ryzyka bez zawiadomienia.

Czy Fakturownia wyśle zawiadomienia do moich klientów za mnie?

Nie. Wysyłasz je sam jako administrator, a w panelu tylko oznaczasz, kogo i kiedy zawiadomiłeś.

Czy mogę wypełnić zgłoszenie do UODO z pomocą AI?

Tak, jeśli korzystasz z konta firmowego z umową powierzenia. Każde zdanie i każdą liczbę sprawdź przed wpisaniem, bo zgłoszenie podpisujesz Ty.

Czy mogę od razu usunąć stare faktury i kontrahentów z Fakturowni?

Lepiej poczekaj. Usunięcie nie cofnie wycieku, a stare karty mogą być jedynym źródłem adresów do zawiadomienia klientów.