Prawo autorskie: apteczka pierwszej pomocy.
Cześć, z tej strony Wojtek Wawrzak. Radca prawny, artysta zagubiony wśród paragrafów.
Zbudowałem Asystenta IP - narzędzie oparte na 12 latach mojej praktyki z twórcami. Pomoże ci w prawie autorskim zawsze, gdy będziesz tego potrzebować. Nie zastąpi prawnika, ale pozwoli ci szybko zorientować się w sytuacji.
Czy to brzmi jak coś dla ciebie?
Masz pytania? Kliknij i dowiedz się więcej.
Z tych głosów powstało szkolenie o prawie autorskim dla twórców.
Równolegle miała powstać prosta checklista. Zacząłem eksperymentować i zrobiłem Asystenta IP.
Włożyłem w niego to, co wiem po 12 latach praktyki: orzecznictwo, które sam przeszedłem i powiązałem. Algorytmy decyzyjne, które stosuję w pracy z klientami. Typowe sytuacje twórców.
Wysłałem go grupie twórców. Cisza.
Leżał i się kurzył.
Teraz próbuję jeszcze raz. Problem był po mojej stronie – wysłałem i tyle.
Bez kontekstu, bez onboardingu, bez wyjaśnienia po co i jak.
Teraz robię to inaczej.
Co to jest
Zadajesz pytanie o prawo autorskie. Dostajesz odpowiedź opartą na 12 latach mojej praktyki i polskim orzecznictwie.
Jakość nie polega na ilości.
200 wyroków w bazie nic nie znaczy, jeśli AI nie wie, które wyroki są ze sobą powiązane i dlaczego.
Jakość polega na kuratorstwie – wyborze, hierarchii, powiązaniach. Tak jak radca prawny nie recytuje całego Dziennika Ustaw, tylko wie, który przepis rozwiązuje twój problem.
Czym Asystent NIE jest: nie jest prawnikiem. Nie zna twojej konkretnej sytuacji, nie zna kontekstu, nie ponosi odpowiedzialności.
Może się mylić.
Nie podejmuj decyzji o istotnym znaczeniu prawnym wyłącznie na jego podstawie.
Ale może być pierwszym krokiem. Orientacją w terenie, zanim zdecydujesz, czy w ogóle potrzebujesz prawnika.
Widzę niemal codziennie „profesjonalne" porady ChatGPT, które na pierwszy rzut oka wyglądają przekonująco, ale brakuje im detali, szczegółów, kontekstu. Dlatego Asystent.
Miałem w głowie, żeby był płatny. Ale stwierdziłem, że to bez sensu. Zależy mi, żeby dotarł jak najszerzej, a nie kisił się, bo ktoś nie chce za niego zapłacić. Daję go za darmo.
Prawdziwe pytania. Prawdziwe odpowiedzi.
„Licencja Canvy – kiedy mogę przekazać prawa do projektu z Canvy, a kiedy tylko licencję?”
Zdjęcie stockowe, font z Google, grafika z Canvy. Każda licencja ma swoje granice i często te granice są nieintuicyjne.
Asystent nie zgaduje na podstawie tego, co znalazł w internecie – pokaże ci, gdzie znaleźć aktualną treść licencji i przeanalizuje ją razem z tobą. Zawsze pracujesz na aktualnym tekście, nie na tym, co AI kiedyś przeczytało.
„Kontrahenci piszą umowy jednostronne. Strona która przygotowuje umowę ma prawa, ja mam obowiązki.”
Wrzucasz umowę. Asystent przechodzi ją klauzulę po klauzuli z twojej perspektywy – twórcy, nie wydawcy, nie agencji.
Czerwone flagi, propozycje zmian, argumenty do negocjacji. Nie zastąpi prawnika przy stole, ale powie ci, z czym do tego stołu iść.
„Sprzedawca ukradł zdjęcia. Kradzież zdjęć jest notoryczna. Nie wiem, co zrobić.”
Widać twoją pracę na cudzej stronie, a nikt nie pytał o zgodę. Co teraz? Asystent prowadzi przez procedurę dochodzenia roszczeń, krok po kroku. Od screenshota po wezwanie.
„Nie wiem, jakie dokładnie mam prawa do moich dzieł, w jakim zakresie po opłaceniu faktury.”
Opłacona faktura nie przenosi praw autorskich.
To jeden z najczęstszych błędów. Asystent wyjaśni, co faktycznie przechodzi na klienta, a co zostaje przy tobie – na bazie orzecznictwa, nie domysłów.
„Agencje chcą prawa do wszystkiego, a ja chcę znaleźć balans.”
Jutro negocjujesz przeniesienie praw. I nie wiesz, czego się spodziewać. Asystent symuluje negocjacje. Gra drugą stronę. Możesz przećwiczyć argumenty, zanim usiądziesz przy stole na poważnie.
Masz dość AI?
Rozumiem. Sam byłem sceptyczny wobec AI.
W sumie nadal jestem, bo widzę jej wiele ograniczeń. Ale jednocześnie dużo z AI eksperymentuję.
Bo udawanie, że zjawisko nie istnieje, byłoby unikaniem.
Coraz więcej klientów przychodzi do mnie z czymś wstępnie opracowanym przez AI, chcąc tylko sprawdzić.
Nie mam zamiaru z tym walczyć. Zamiast tego proponuję inne rozwiązanie.
Jeśli chcesz skorzystać z AI w swojej sprawie, zrób to mądrze. Nie bazuj na tym, co AI przeczytało w internecie, ale na wiedzy, doświadczeniu i sposobach myślenia prawdziwego człowieka pracującego z polskimi twórcami.
Ty masz rzetelną pomoc już na starcie, a ja mam świadomego klienta, gdy zdecydujesz się na konsultację.
Prawdziwa rozmowa z Asystentem IP.
2:43 · „Kiedy mogę przekazać prawa do projektu z Canvy, a kiedy tylko prawo do korzystania?”
Jak zacząć
Podaj e-mail
Formularz jest niżej. Wyślę ci paczkę z plikami i instrukcją uruchomienia krok po kroku.
Załóż konto Claude Pro
Potrzebujesz konta na claude.ai z planem Pro – to 20 dolarów miesięcznie, czyli około 85 złotych.
Szczerze: testowałem to tylko w Claude. Bo uważam, że to najlepszy model do tego typu pracy.
Na innych platformach nie testowałem – nie mogę zagwarantować, że Asystent będzie na nich działał poprawnie.
Nie korzystasz z Claude? Daj mu szansę. Na miesiąc.
Korzystasz już z Claude? Pomiń ten krok.
Wgraj pliki i napisz „Start”
Wgrywasz pliki do Claude zgodnie z instrukcją. Piszesz „Start”. Asystent się przywita i pokaże ci menu.
Nie musisz być osobą techniczną. Jeśli umiesz wysłać maila z załącznikiem – dasz radę.
Zaawansowany użytkownik? W paczce są dodatkowe instrukcje integracji.
Co mówią twórcy
Moje dotychczasowe doświadczenia z prawnikami były takie, że zwykle wszystko komplikowali, a mnie zależy na prostocie i elastyczności. W przypadku współpracy z praKreacją otrzymałem dokładnie taką umowę, na jakiej mi zależało. Szybkie odpowiedzi na maile, tłumaczenia, gdy coś wymagało dodatkowego wyjaśnienia.
Marek Jankowski, Mała Wielka FirmaOczekuję rozwiązań a nie problemów, efektów a nie postępu, terminowości a nie działania według swojego harmonogramu. I to dostałam w 100%. Jest partnerem w biznesie, a nie podwykonawcą.
Anna Sarnacka-Smith, EFFECTIVENESSMogę działać skuteczniej i z większym spokojem, mając świadomość, jak chronić własną twórczość i prawa moich klientów. Praktyczne podejście i realne przykłady z życia, zamiast wykładu o suchej teorii.
Klaudia Grochowska-Pawłowicz, euflonica.comRzetelne, ale jednocześnie ludzkie podejście do prawa. Produkt końcowy nie tylko spełnia wymogi formalne, ale jest również czytelny i przyjazny w odbiorze. Przejrzysta i zorganizowana komunikacja.
Michał Jaworski, UpSell.plAsystent IP jest nowy. Zapisując się teraz, dołączasz do grupy pierwszych użytkowników. Chcę, żebyś oceniał, dawał feedback, mówił co działa i co nie.
Pytania o Asystenta IP
Nie zastąpi. Ale może być solidnym pierwszym krokiem.
Asystent nie ponosi odpowiedzialności i nie zna twojej sytuacji – dopóki mu jej nie opiszesz.
I właśnie to jest klucz: im więcej kontekstu mu dasz, tym lepsza odpowiedź. Pytanie „czy ta umowa jest bezpieczna?” bez kontekstu to iluzja odpowiedzi.
Asystent to wymusza – pyta o twoją rolę, o drugą stronę, o cel współpracy. Dopiero potem analizuje.
Jeśli jesteś bardziej zaawansowanym użytkownikiem i masz opis swojej działalności w pliku, możesz go załączyć – Asystent będzie wiedział jeszcze więcej.
Decyzje o istotnym znaczeniu prawnym podejmuj z prawnikiem. Asystent pomoże ci rozpoznać, czy w ogóle masz problem i jaki – ale to ty decydujesz, co z tą wiedzą zrobisz.
Bo testowałem w Claude i uważam, że to najlepszy model do pracy z bazą wiedzy i długimi instrukcjami. Mógłbym powiedzieć, że „na pewno Claude jest lepszy” – ale nie wiem tego. Wiem, że w Claude działa.
Nie ma pewności. AI może się mylić.
Ale Asystent ma bezpiecznik: wyraźną instrukcję, żeby pracował wyłącznie w oparciu o wiedzę, którą przygotowałem – orzecznictwo, algorytmy decyzyjne, typowe sytuacje twórców.
Nie zgaduje na podstawie tego, co znalazł w internecie. Cytuje źródła. Sygnalizuje, gdy nie ma danych.
To są zabezpieczenia, nie gwarancje. Ale to nie jest goły ChatGPT z wiedzą z internetu.
Tak. W paczce jest instrukcja krok po kroku. Rejestracja na claude.ai, wgranie plików, kliknięcie „Start”. Jeśli coś nie zagra – napisz do mnie.
Na blogu jest dużo wiedzy – publikuję od 2013 roku. Ale blog to artykuły. Nie możesz zadać blogowi pytania o swoją sytuację. Asystent pozwala na rozmowę: wrzucasz swoją umowę, opisujesz swój problem, dostajesz odpowiedź w kontekście.
Twoje rozmowy z Asystentem są między tobą a Claude. Ja nie mam do nich dostępu. Nie widzę, o co pytasz, co wrzucasz, jakie dostajesz odpowiedzi.
Ale po twojej stronie jest kilka rzeczy do ogarnięcia.
Wyłącz uczenie modelu – wejdź w ustawienia Claude i odznacz opcję trenowania na twoich rozmowach.
Anonimizuj dane – nie wrzucaj danych osobowych, informacji finansowych ani wrażliwych danych. Analizujesz umowę? Zmień nazwy stron, kwoty, daty.
Tak, to budowanie marki. Robię to od września 2013 roku, gdy opublikowałem pierwszy post na blogu.
Tak, zarabiam na tym, że jestem radcą prawnym.
Ale wierzę, że im więcej wartości dam za darmo, tym więcej do mnie wróci w przyszłości. Uczciwe?
Pytania o prawo autorskie
Zabezpiecz dowody - screenshoty naruszenia z datą, najlepiej protokół notarialny z otwarcia strony. Potwierdź swoje autorstwo - pliki źródłowe, daty publikacji.
Masz dwie ścieżki: zgłoszenie do platformy (Allegro, Etsy, Instagram - procedura notice and take down bywa szybsza niż kontakt z naruszycielem) albo formalne wezwanie do zaprzestania naruszeń i usunięcia skutków (art. 79 ustawy o prawie autorskim).
Asystent IP poprowadzi cię przez tę procedurę krok po kroku.
Nie. Faktura to dokument księgowy, nie umowa o prawa autorskie. Samo opłacenie faktury nie przenosi praw majątkowych do utworu.
Do przeniesienia praw potrzebna jest pisemna umowa wskazująca konkretne pola eksploatacji (art. 53 ustawy o prawie autorskim). Bez niej zamawiający może mieć co najwyżej licencję dorozumianą, wynikającą z okoliczności - ale jej zakres jest ograniczony i niepewny. To jedno z najczęstszych nieporozumień w relacjach twórca-klient.
Polskie prawo autorskie wymaga ludzkiego autora. AI nim nie jest. Samo wydanie polecenia i wygenerowanie wyniku prawdopodobnie nie tworzy utworu chronionego.
Im większy twój wkład w kształtowanie wyniku (selekcja, modyfikacja, kompozycja), tym silniejszy argument za ochroną. Temat jest nierozstrzygnięty - brak orzecznictwa w Polsce. Trzy rzeczy do sprawdzenia zawsze: regulamin modelu AI, twój realny wkład twórczy, transparentność wobec klienta.
Licencja wyłączna - tylko jeden podmiot ma prawo korzystać z utworu na wskazanych polach eksploatacji. Twórca nie może udzielić licencji nikomu innemu. Wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
Licencja niewyłączna - twórca może udzielić licencji wielu osobom jednocześnie. Nie wymaga formy pisemnej, choć warto ją mieć. Za licencję wyłączną wynagrodzenie powinno być wyższe - kupujesz wyłączność.
Każde zdjęcie w internecie ma autora i licencję - nawet jeśli ich nie widzisz. Brak informacji o autorze nie oznacza, że zdjęcie jest "wolne."
Sprawdź: źródło (platforma stockowa, Unsplash, Pexels - każda ma swoją licencję), typ licencji (Royalty-Free to nie to samo co "za darmo" - oznacza jednorazową opłatę bez tantiem), ograniczenia (wiele licencji zabrania użycia w produktach do odsprzedaży, na merchandise lub w kontekście kontrowersyjnym).
Asystent IP przeanalizuje konkretną licencję razem z tobą - wystarczy, że wkleisz jej treść.
Masz inne pytanie? wojciech.wawrzak@prakreacja.pl
Wyślę ci Asystenta IP
Podaj e-mail. Wyślę ci pliki z instrukcją uruchomienia krok po kroku. Oprócz Asystenta dostaniesz serię maili o prawie autorskim dla twórców.
Zapis jest darmowy. Decyzję o Claude Pro podejmiesz później, po przejrzeniu materiałów.